فروغ جاوید: نمایی اجمالی از مبانی عرفانی و اجتماعی علامه آیةاللَه حاج سیّد محمد حسین حسینی طهرانی قدّس الـله سرّه

 در این دیدگاه افراد جامعه نیز ارزش‌ها و اصول و فروع نظام اجتماعی و سیاسی خود را بر اساس محوریّت حقّ و توحید، تنظیم و تدبیر می‌نمایند؛ نه اینکه خود تابع شرایط سیاسی و اجتماعی واقع گردیده، ارزش و قیمت اعمال و رفتار خود را با آن شرایط و مصالح به سنجش درآورند.

 در مکتب تشیّع، فقه ـ یعنی تکالیف و احکام صادره از ناحیۀ شرع ـ در راستای معرفت و شناخت حضرت حقّ به شهود عینی و توحید عینی تشکّل می‌یابد؛ و فردی که متصدّی مقام افتاء می‌باشد باید به این رتبه از توحید و معرفت حقّ رسیده باشد تا بتواند نسبت به أعمال مکلّفین و احکام صادره در اجتماع مسلمین از روی اراده و عزم برخاسته از مقام شهود و اشراف بر حقائق و قضایای خارجی به واسطۀ اتّصال به عالم ملکوت، حکم و فتوا صادر نماید. 

 و لذا مرحوم علاّمه طهرانی می‌فرمودند:

 مرجع نمی‌تواند نسبت به جمیع مکلّفین و نیز حوادث مشابه، حکمی به نحو عموم و فتوایی واحد صادر نماید؛ بلکه باید به واسطۀ إشراف بر نفس و خصوصیّات وجودی و صفات و شاکلۀ هر فرد، حکم موافق و مختصّ به او را صادر نماید. و چه بسا ایراد فتوای واحد نسبت به فردی موجب هلاکت و فساد او خواهد شد.

 و این سعۀ صدر و بینش فراگیر و احساس مسئولیّت در برابر همۀ بندگان خدا و تعهّد نسبت به فلاح و هدایت همۀ افراد، به واسطۀ همان درک و معرفت توحید و شهود او است که معتقد بودند:

 یک رجل الهی و عارف باللَه و عالم بأمر اللَه باید دایرۀ تبلیغ و ارشاد خود را محدود به افرادی خاص و منطقه‌ای محدود ننماید؛ بلکه با تمامی افراد بشر و بلکه همۀ رؤسای جمهور کشورهای دنیا بلا استثناء، باب گفتگو و نصیحت و ارشاد را بگشاید و به همان رسالت و تعهّدی که رسول خدا و ائمّۀ معصومین علیهم السّلام نسبت به هدایت عامّۀ مردم داشتند عمل نماید.