اعمال ماه شعبان و اهمیت آن

 مرحوم علامۀ طهرانی هم در روح مجرد فرموده‌اند كه بايد يك چيزى خورد كه بتواند نفس را با نشاط نگه دارد و سدّ جوع كند.¹ منتها نه چيزِ سنگين؛ [بلکه] ميوه‌اى باشد، چاي با خرمايى باشد. انسان خودش را نبايد سنگين كند. تا چيزى مى‌خوريد و احساس می‌کنید دلتان را گرفت، ديگر بس كنيد، حتى اگر مقدار كمی مانده، آن را كنار بگذاريد. بگذاريد كه آن حالت نشاط و سبكىِ نفس و مزاج، بر شما غلبه داشته باشد. اين بهترين حالت است كه انسان می‌تواند بهتر استفاده كند.

 البته در اين بيدارى، انسان لازم نيست هميشه نماز بخواند و ذكر بگويد. چه اشكال دارد مطالبى از بزرگان را مطالعه كند، يا ادعيۀ ماه شعبان را بخواند، يا بر او خوانده شود و او گوش كند؟!²

3. تنظیم معاشرت‌ و روابط

 یکی دیگر از اموری که بزرگان نسبت به سه ماه رجب، شعبان و رمضان، به سالکین الی‌اللَه تذکر می‌دادند، تنظیم معاشرت و به‌عبارتی همان عزلت می‌باشد. سالک الی‌اللَه باید بداند که با چه کسی معاشرت کند، و بداند که صحبت و برخورد با چه کسانی برای او مفید است و ارتباط با چه کسانی برای او غیرمفید و حتّی مضر می‌باشد. ممکن است یک صحبت و برخورد، حال انسان را متغیّر کند. برای بنده این مسئله بسیار اتّفاق افتاده است.³

 عزلت به‌معناى کناره‌گیرى از افراد مختلف و جریانات غیرمفید و غیرضرورى، و تصحیح روابط است، نه گوشه‌گیرى. انسان باید روابط خود را تصحیح کند، از روابطی که زائد است، بزند و ارتباطات خود را بر اساس ضروریات تنظیم کند. و این مسائل حتی در ارتباط با رفیق نیز باید ملاحظه شود تا اینکه ارتباطات هدفمند باشد.⁴

4. روزه‌داری

 رسول خدا صلى‌اللَه‌عليه‌و‌آله تمام اين دو ماه (رجب و شعبان) را روزه مى‌گرفتند. بزرگان هم بر حسب آن وضعیتی که داشتند، همين كار را انجام می‌دادند.

 روزۀ ماه شعبان، مقدمه‌ براى استعداد و آمادگىِ تلقّىِ فيوضات و انوار الهى است، و خيلى اين مسئله قابل توجه است. در هرجا [خداوند بندگانش را] براى چنین عنايات و فيوضاتى دعوت کرده است، در آنجا شما [سفارش به‌] روزه را مشاهده مى‌كنيد: [مثلاً می‌گویند] روزه بگيرد و بعد اين كار را بكند، [یا] براى برآورده‌شدن حاجات، سه روز را روزه بگيرد و بعد چه كند، [یا] روز قبل از لیلةالرغائب را روزه بگيرد.