اعمال ماه رمضان و اهمیت آن

 [حضرت فرمودند:] بعد نماز عشایت را مى‌خوانى در موقع خودش، بعد دوازده رکعت نماز مى‌خوانى به‌عنوان نافلۀ عشاء در ماه رمضان، این هم که مهمّ نیست؟ گفت: نه! حضرت فرمودند: چهارصد رکعت را خواندى! گفت: چگونه؟! حضرت فرمودند: در دهۀ اول و دوم، بعد از نماز مغرب هشت رکعت، بعد از عشاء دوازده رکعت، [در مجموع] هر شب بیست رکعت [می‌شود]. بیست شب است، بیست ‌بیست ‌تا چقدر مى‌شود؟ چهارصد تا! خوشحال شد. حضرت فرمودند: در دهۀ سوم بعد از مغرب همین هشت رکعت را بخوان، و بعد از عشاء بیست‌و‌دو رکعت؛ هشت و بیست و دو: سى، ضرب در ده مى‌شود سیصد؛ سیصد و چهارصد چقدر شد؟ هفتصد! گفت: «فَرَّجتَ عنّى؛ راحتم کردى!»

 حضرت فرمودند: یک کار دیگر هم مى‌کنى: سه شب احیاء است که در هریک از این شب‌ها پنجاه تا دورکعتى [یعنی] صد رکعت اضافه مى‌کنى. پس سه تا صد رکعت که اضافه بشود، مى‌شود هزار رکعت. پس هزار رکعت را خواندى یا نه؟ گفت: بلى این کار را هم در سنوات سابق مى‌کردم. حضرت فرمودند: مراد از هزار رکعت در ماه رمضان نه در هر شب است؛ [بلکه] در مدّت طولانىِ ماه رمضان است. گفت: جَزاک الله خیرًا! خدا جزاى خیرت بدهد، غصه‌اى بود در دل من گرفته بود، این غصه را برداشتى.¹

حقیقت شب قدر

 شب قدر، یعنی شبی که مشیت الهی می خواهد از مرتبۀ کلّی به عالَمِ تعیّنات تنازل کند و قالب بگیرد و در آن شب تنجّز پیدا کند و متعیّن شود. این تغییر و تبدّلی که قرار است انجام شود، از شب نوزدهم شروع می‌شود، یعنی جنبۀ دوْری دارد و برای شکل گیری‌اش نیاز به دوْر و اطوارِ مختلف دارد.²

 وقتی وارد شب نوزدهم می‌شویم، باید بدانیم وارد شب قدر شده‌ایم. خیلی فرق می‌کند ذهن و تهیُّؤِ قلبی بر این باشد که الآن شب قدر است یا اینکه مقدّمه است. آمادگیو برخورد نفسانی‌ای که انسان با این مسئله می‌کند، خیلی فرق می‌کند. می‌گوییم: «نه بابا، امشب مقدّمه است؛ هنوز دو شب دیگر داریم!» شب بیست‌ویکم می‌شود، باز می‌گوییم: «نه، این مقدّمه است، هنوز آن شب قدر اصلی که شب بیست‌وسوم است نیامده است.» اگر شما چنین فکر کنید، اصلاً شب قدرتان را خراب کرده‌اید! کسی که این‌طور با شب قدر برخورد کند، شب بیست‌وسوم را هم درک نمی‌کند؛ چون از اول جنبۀ مقدِّمی به خودش وارد کرده است. آن حالت و جنبۀ مقدِّمی نمی‌گذارد اتّصال واقعی و وحدت برقرار شود. شب نوزدهم و بیست‌ویکم واقعاً شب قدر است، نه اینکه مقدّمه باشد.³