اعمال ماه ذی الحجه و سفارشات اولیای الهی دربارۀ آن

4. به تعداد یکایکِ خارها و درخت‌ها، خدایى جز خدا نیست.

5. به تعداد یکایکِ موها و کُرک‌ها، خدایى جز خدا نیست.

6. به تعداد یکایک سنگ‌ها و کلوخ‌ها، خدایى جز خدا نیست.

7. به تعداد یکایک بر‌هم‌نهادن چشم‌ها، خدایى جز خدا نیست.

8. خدایى جز خدا نیست، در شب که می‌گذرد و سیاهیش عالم را می‌گیرد، و در صبح که می‌درخشد و نور می‌دهد.

9. به تعداد یکایک بادهایى که در بیابان‌ها و سنگ‌ها مى‌وزد، خدایى جز خدا نیست.

10. خدایى جز خدا نیست، از امروز تا روزى که در صور دمیده شود و قیامت برپا گردد.

هر گُلى که می‌روید و هر ذرّه‌اى و هر سنگى و هر ریزه‌ماسه‌اى که باد در فضا منتشر می‌کند لا إلَهَ إلاّ اللَه است و نشان‌دهندۀ ذات او و اسم او و صفت اوست، منتهى در حدّ استعداد و ظرفیّت خود.

پس تمام عالَم لا إله إلاّ اللَه است: عالم مُلک و ملکوت.

مردگان همه از «اهل لا إله إلاّ اللَه» شده‌اند

اولین ذکرى که می‌گوییم، لا إله إلاّ اللَه است. در موقع اسلام آوردن لا إله إلاّ اللَه است. وقت مردن هم لا إله إلاّ اللَه است. ولى افسوس که انسان معناى این ذکر را نمى‌فهمد و با تأمّل و دقّت تفسیرش را پى‌جویى نمى‌کند و به زبان نمى‌آورد، وقتى‌که از دنیا رفت و جنازه‌اش را برداشتند بر جنازۀ او می‌خوانند: لا إله إلاّ اللَه. یعنى اى مُردۀ مسکین! حالا فهمیدى که لا إله إلاّ اللَه است؟! فهمیدى که غیر‌از خدا معبودى نیست؟! مؤثّرى نیست؟!

در زندگى هرچه به تو گفتند: لا إله إلاّ اللَه، نفهمیدى! و از استکبار و شخصیّت‌طلبى بیرون نیامدى! و از استقلال‌منشى و ربوبیّت قدمى به جادۀ عبودیّت ننهادى! اینک بر تو مسلّم و واضح و روشن شد که: لا إله إلاّ اللَه.

مستحبّ است انسان چون به قبرستان وارد می‌شود سلام کند؛ به چه کسی؟ به اهل لا إله إلاّ اللَه. به آن کسانى که از زمرۀ لا إلَه إلاّ اللَه و اهل توحید شده‌اند و با ظهور جلالت و عظمت حضرت احدیّت به قبض روح، همه‌چیز خود را تسلیم حقّ نمودند و از فرعونیّت و خودپرستى برون آمدند، و طَوعاً أو کُرهاً¹ اقرار و اعتراف به وحدانیّت ذات حقّ تعالى و تقدّس نمودند، و در این قبرستان همگى بدون تفاوت خفته‌اند؛ زن و مرد، پیر و جوان، بچه و بزرگ، عالِم و عامى، غنى و فقیر، رئیس و مرؤوس، متعیّن و بدون شهرت؛ همه صفا نموده، و فعلاً نه جنگى و دعوایى، نه خود‌فروشى و استکبارى؛ همه در یک ردیف خسبیده‌اند! سکوت محض که دلالت بر لا إله إلاّ اللَه دارد، فضاى قبرستان را پُر کرده است.