امکان ملاقات خدا

بسم اللَه الرّحمن الرّحیم

الحمدُ لِله ربّ العالَمین

و السّلام علی خیرِ خَلقه محمّدٍ و أهلِ بیته أجمَعین

و لعنةُ اللَه علی أعدائهم إلی یوم الدّین

انسان مى‌تواند راه وصول و لقاء به خداوند را بپيمايد

خدا ذاتاً و صفتاً و فعلًا موجودى است لايتناهى؛ و خداوند علىّ أعلى در قلب انسان يك نيروئى قرار داده كه آن هم لايتناهى است و مى‌تواند تجلّيات اسماء و صفات پروردگار را اجمالًا درك كند، و چون قابليّت قلب انسان و سِرّ انسان به اندازه‌اى بزرگ و وسيع است كه مى‌تواند به مرحله فناء برسد، لذا مى‌تواند در ذات‌ الَهى به مقام فناء برسد؛ نه اينكه تا انسان هست بتواند خدا را درك كند، ذات خدا قابل درك نيست؛ ولى براى انسان حال فناء ممكن است و در حال فناء خدا هست و بس! و خدا خودش را درك مى‌كند و مى‌بيند! اين مرحله ذات است.

و امّا در مرحله اسماء و صفات نه؛ در اسماء جزئيّه و كلّيّه، هر شخصى در اثر تزكيه و تهذيب و صفاى باطن به مقدارى از آن مى‌تواند برسد.

آيات قرآن و اخبار ائمّه عليهم السّلام در اينجا بيش از حدّ احصاء است كه به عناوين و طرق مختلف به ما نشان مى‌دهد كه اين راه، راهِ رفتنى است، و انسان مى‌تواند اين راه را بپيمايد و به مقصود برسد. و افرادى كه مى‌گويند: انسان هيچ نمى‌تواند خداوند را درك كند، خداوند منزّه است، انسان اسمى روى او نگذارد، اسم وجود بر او نگذارد، خدا كجا و ممكن كجا، راه وصول به خدا بسته است، طرق به سوى خدا مسدود است،- كه مقدارى از احوالات آنها در شب گذشته ذكر شد كه اينها را اهل تنزيه صِرف مى‌گويند- اين مكتب را ائمّه عليهم‌السّلام ابطال كرده‌اند و فرموده‌اند: نتيجه اين تنزيه تعطيل است. يعنى: ما بگوييم خدا اصلًا منعزل است، به عالم كار ندارد! و راه و ارتباط با خدا هم به كلّى بسته است! تمام عباداتى كه انسان انجام مى‌دهد، اينها يك بازى‌هائى است كه انسان مى‌كند و الّا ربط و اتّصال و جذبه و مكالمه نسبت به پروردگار نيست، و محبّت و عشق و شور و اينهائى كه ائمّه عليهم‌السّلام و انبياء داشتند، اينها عباداتى است كه از روى تمرين انجام مى‌دادند، كه مردم بفهمند.