
عرفان حق و باطل و تفاوت های آنها (2)
مراقبه و مراتب آن
این مقاله به برسی مهم ترین شاخصه های عرفان حق از عرفان های باطل با استناد به آیات و روایات و سخنان بزرگان پرداخته است. برخی از مهم ترین عناوین این مقاله عبارتند از : اهتمام به ظاهر و باطن شریعت، اهمیت ولایت و توسل به اهلبیت علیهم السّلام، تربیت بهدست استاد کامل، مراقبه، رفق و مدارا.
عرفان حق و باطل و تفاوت های آنها (2)
5***
گدای کوی تو از هشت خلد مستغنی است *** اسیر بند تو از هر دو عالم آزاد است1 ***
فکر بهشت و حوری و غلمان کجا کند *** دلداده عاشقی که نگارش برابر است همچنانکه عدم توجّه به تکالیف الهی موجب سخط و غضب و دورباش پروردگار و محرومیّت از فیوضات معنوی میگردد، عدم توجّه به حیثیّت معنوی و تکاملی احکام شریعت که همان عرفان حقیقی حضرت حق متعال است، موجب از دست رفتن استعدادات و سرمایۀ وجودی انسان جهت نیل به مراتب فعلیّت و کمال و بیحاصلی سرمایۀ عمر و نعمت حیات خواهد بود. و لذا مشاهده میشود که فطرت و وجدان بشر با کنار زدن و زیر پا قرار دادن همۀ موانع و پدیدههای صارفۀ از توجّه به معنویّت ـ چه رفاه دنیوی و تکامل تکنولوژی و ترقّی علوم مادّی و اجتماعی، و چه آلودگی ادیان به خرافات و وساوس نفسانی و شیطانی در همۀ آنان از مکاتب الحاد و مادّیگری، و چه ادیان الهی اعمّ از یهودیّت و نصرانیّت و اسلام، و چه غیر الهی آنان ـ گمشدۀ خود را در جستجوی عالم سکونت و اطمینان و تکامل نفس و عرفان الهی پیگیری مینماید، و با عقل فطری و ضمیر مرتبط با عالم معنی در راه معرفت شهودی و احساس قلبی و وجدانی عالم وجود گام میسپارد.2
3) ولایت و توسل به اهلبیت علیهم السّلام
شکّی نیست که حقیقت دین و لبّ و اساس آن، چنانچه در اخبار نیز بدان اشارت شده است، حبّ فی الله و بغض فی الله است، و در این زمینه نبوی معروف: «هل الدّین إلّا الحبّ»3 گواه بر این مطلب است؛ و از طرف دیگر از آنجا که ولایت معصومین علیهم السّلام واسطۀ فیض الهی بر جمیع ممکنات و نیز واسطۀ بقاء و استمرار و ربط ممکنات با ذات احدیّت است، تمسّک به ولایت و استمداد از آن ذوات مقدّسه شرط اساسی قبولی طاعات و پذیرش عبادات و رشد و ترقّی روحی و نفسی بشر به سمت و سوی کمال وجودی خویش است؛ چنانچه فرموده اند: «ما نودِیَ بِشَیءٍ مثل ما نودِیَ بِالوَلایَة»؛ «به هیچ امری آن طور که به ولایت اهل بیت علیهم السّلام تأکید شده، تذکّر داده نشده است.»4و5
- دیوان حافظ، غزل ١٧.
- حریم قدس، ص 42.
- الکافی، ج ٨، ص ٧٩.
- همان، ج ٢، اصول، ص ١٨.
- سر الفتوح ناظر بر پرواز روح، ص85.
