
عرفان حق و باطل و تفاوت های آنها (2)
مراقبه و مراتب آن
این مقاله به برسی مهم ترین شاخصه های عرفان حق از عرفان های باطل با استناد به آیات و روایات و سخنان بزرگان پرداخته است. برخی از مهم ترین عناوین این مقاله عبارتند از : اهتمام به ظاهر و باطن شریعت، اهمیت ولایت و توسل به اهلبیت علیهم السّلام، تربیت بهدست استاد کامل، مراقبه، رفق و مدارا.
عرفان حق و باطل و تفاوت های آنها (2)
7ملاحظه مىشود كه در اينجا حضرت معرفت خدا را عين معرفت امام شمرده است چون راه منحصر براى معرفت خدا معرفت امام است. چون اوّلًا تعليم و تربيت و اخذ احكام دين توسّط امام صورت مىگيرد، و ثانياً امام اسم اعظم خداست و معرفت آنها به نورانيت عين معرفت خداست، بنابراين معرفت امام و معرفت خدا از هم جدا نبوده و قابل تفكيك نيستند.
و بر همين اساس از «قرب الاسناد» حِمْيرى از ابن عيسى از بزنطى از حضرت رضا عليه السّلام روايتى است: قالَ: قالَ ابُو جَعْفَرٍ عليهالسّلام: «مَنْ سَرَّهُ انْ لا يَكُونَ بَيْنَهُ وَ بَيْنَ الَلهِ حِجَابٌ حَتَّى يَنْظُرَ الَى اللهِ وَ يَنْظُرَاللهُ الَيْهِ فَلْيَتَوالَ آلَ مُحَمَّدٍ وَ يَتَبَرَّأ مِنْ اعْدائِهِمْ وَ يَاْتَمَّ بِالامامِ مِنْهُمْ، فَانَّهُ اذا كَانَ كَذلِكَ نَظَرَ اللهُ الَيْهِ وَ نَظَرَ الَى اللهِ»1.
«حضرت فرمودند كه: حضرت امام محمد باقر عليه السّلام فرمودند: كسى كه خوشحال مىشود و دوست دارد كه بين او و بين خدا هيچ حجابى نباشد به طورى كه او خدا را ببيند و خدا او را نظر كند، بايد آل محمّد را دوست داشته و از دشمنان آنها بيزارى جويد و به امام آنها اقتداء نموده و پيروى نمايد، در اين صورت خدا به او نظر مىكند و او به مقام ملاقات و ديدار خدا مىرسد».
از اين روايت استفاده مىشود كه اصلًا مقام لقاء خدا بدون تبعيت از امام صورت نخواهد گرفت و عاشقان و سوختگان بارگاه عزّش تا سر تسليم در حرم امامش نسپرند به عزّ وصول و مقام ديدار نائل نخواهند شد. لذا مىبينيم كه بسيارى از سالكين و عاشقين كه در بدو سلوك از عالم تشيع محروم بودهاند چون داراى نيت صادقه بوده و بدون عناد و لجاج سلوك كردهاند در عاقبت امر مطلب بر آنها مكشوف شده است، آنها مقام ولايت را اعتراف و از شيعيان پاك گشتهاند، و اگر چه در زمان تقيه مىزيستهاند، ولى از كلمات و اشارات، بلكه بعض از تصريحات آنها ارشادشان به مقام حقّ مشهود است.2
- بحار الانوار، ج 7 ص 17.
- امام شناسى ؛ ج3 ؛ ص31.
