عرفان حق و باطل و تفاوت های آنها (1)

6

معرفتِ به نفس یعنی: خداوند علیّ أعلیٰ به ذاتِ انسان متّصل است و وجود انسان مندکّ و فانی در ذات پروردگار است. اگر انسان ذات خودش را به‌نحو اندکاک و فنا پیدا کند و به هستی خودش برسد که نیستی محض است، این نیستیِ محض در هستی محضِ پروردگار مندکّ شده، آن‌وقت به مقام هستی پروردگار می‌رسد و فنای در ذات پروردگار پیدا می‌کند.¹
مرحوم آیت الله حاج سید احمد کربلائی قدّس سرّه می‌فرمایند :
«جان من به لب آمد از گفتن اینکه راه نجات و خلاص در استغراق ذکر الهی و تفکر در معرفت نفس و خودشناسی است . ذکر و فکر خود رهنمای تو خواهد شد . یا من اسمه دواء و ذکره شفاء
دواؤک فیک و لا تبصر *** و داؤک منک و لا تشعر
... *** تو خودحجاب خودی حافظ از میان برخیز».²
و این مسئله از زمان رسول خدا و در طیّ استمرار ولایت اهل‌بیت علیهم السّلام، در میان برخی از اصحاب خاصّ آنان چون سلمان فارسی و اویس قرنی و مقداد بن اسود و میثم تمّار و رشید هَجری و حبیب بن مظاهر اسدی و جابر بن یزید جُعفی و محمد بن مسلم و بِشر حافی و بایزید بسطامی و معروف کرخی و سریّ سقطی، و پس از زمان حضور و در عصر غیبت، امثال خواجه شمس‌الدّین حافظ شیرازی و شمس مغربی و شاه نعمت‌اللَه ولی و أبوسعید أبوالخیر و شیخ محمود شبستری و مولانا جلال‌الدّین محمد بلخی و شیخ عطّار نیشابوری و محیی‌الدّین عربی و ابن‌فارض مصری و آقا سید مهدی بحرالعلوم و سید علی شوشتری و جولا و آخوند ملاّ حسینقلی همدانی و شیخ محمد بهاری و آقا سید احمد کربلائی و آقا سید جمال‌الدّین گلپایگانی و آقا سید علی قاضی و علامۀ طباطبائی و آقا سید حسن مسقطی و آقا سید هاشم حدّاد و علامه سید محمّدحسین حسینی طهرانی، تا به‌حال دائر و سایر بوده است.³
تحریف معنای عرفان در استعمال امروزی
1. .تفسیر آیه نور، 214.
2. .تذکرة المتقین، ص ۱۸۵، ۱۸۶؛ وص ۱۸۱
3. .حریم قدس، ص 77.