ویژگیهای عارف کامل (1)

اولياى خدا مشيّت الهى را همان‌طور كه هست اجرا مى‌كنند و از خود خواست و ميلى را به آن اضافه نمى‌كنند. عارف كامل كلّيه تدبير و اداره امور خود را دربست‌ و تماماً به اراده حق تفويض مى‌نمايد و در هر مسأله نظر و وجهه او به خواست و مشيّت حقّ است. براى گشايش امور و رفع معضلات و صحّت و عافيت دعا مى‌كند، امّا دعايى كه بر محور عافيت و صلاح پروردگار است، نه بر محور خواست و ميل نفسانى خودش. بين دعاى او و دعاى ما فرق است؛ براى ما در مرتبه نخست نيّت و خواست ما مطرح است، و در ضمن هم براى خالى نبودن عريضه تصنّعاً و مجازاً مى‌گوييم: هر چه خواست تو باشد! امّا براى عارف در مرتبه اوّل خواست و اراده حق مطرح است، و در ضمن نيّت و ميل به آن مطلب در راستاى مشيّت حقّ مطرح مى‌شود. و اين است فرق بين عارف كامل و ساير افراد از هر دسته و گروه و هر درجه از درجات كمال.¹

و محصّل مسأله اينكه: عارف كامل و ولىّ واصل هيچ هدف و انگيزه‌اى جز تطبيق امور خود و شاگرد بر اساس نزول اراده و مشيّت حضرت حق ندارد، و طابق النّعل بالنّعل عمل بر طبق همان سنّت جاريه الَهيّه را در حوادث ‌و جريانات عالم طبع و دنيا خواستار است؛ به نحوى كه اگر چنانچه به اين مرحله از قدرت و قوّت و اشراف و سيطره نرسيده بود و همچون يك فرد عادى كوچه و بازارى كه هيچ قدرتى و اراده‌اى بر تغيير مشيّت ظاهريّه پروردگار ندارد و صرفاً رفع حوائج و قضاى ضروريّات را در تهيّه و تنظيم علل و اسباب عادى و ظاهريّه آن جستجو مى‌كند، چطور عمل مى‌كرد، اكنون نيز به همان كيفيّت و همان طريقه عمل مى‌كند بدون ذرّه‌اى تمايل در تغيير و تبديل امور بر خلاف خواست و اراده حق.²