إشراف عارف واصل بر مشاهدات خود به چه نحوی است؟ آیا فردى كه خود به حقايق توحيدى دست نيافته مىتواند بيانگر آن باشد؟ گفتار انسان كامل بر کدام محور اتکا دارد؟ آیا عارف كامل که اشراف كلّى بر عالم وجود دارد از خطاى در گفتار و كردار مصون است؟ نگاه اولیای الهی به کرامات و خوارق عادات به چه نحوی است؟ دستورات سلوكى افرادى كه به كمال مطلق نرسيدهاند، چه صدماتى را به بار خواهد آورد؟ آیا گفتار و كيفيّت مشى و مرام و تربيت انسان كامل با قوانين عالم ظاهر انطباق دارد یا نه؟ مطابقت دستورات سلوكى استاد با شرايط روحى سالك چه لزومی دارد؟ مقاله پیشرو سعی بر این می کند که جواب این پرسش ها را بطور مختصر و روشن دهد.
مرتب سازی:
ویژگیهای عارف کامل (1)
3اتقان و استحكام كلام عارف حقيقي
عارف حقيقى و واصل كامل در سخنانش چنان استحكام و اتقان و قوام وجود دارد كه اگر كوهها از جاى بلرزد او در كلامش نخواهد لرزيد، و اگر تمام عالم در برابر مطالب و مبانى او بايستد او يكتنه خواهد ايستاد. هيچ كس در هيچ مرحلهاى نمىتواند او را در مبانى و مطالبش محكوم نمايد و حجّت او را ابطال كند. امكان ندارد فردى پيدا شود و مطلبى متقنتر و محكمتر و پابرجاتر از مطلب او به بازار آورد. او در مقابل استدلال تمامى مستدلّين همچو كوه، مقاوم و پابرجاست، بزرگترين و خبيرترين از علما و فلاسفه و عالمين به عرفان نظرى نمىتواند او را محكوم وحجّت او را باطل گرداند.1
تقليد كوركورانه در مكتب ولايت راه ندارد
در مكتب ولايت، محور و اساس هر حركتى بر پايه حرّيت و اختيار و اراده و انتخاب احسن و اصلح استوار بوده است، و تقليد كوركورانه به عنوان اصلىترين دشمن معرفت و فهم و تفكّر و رشد و تزكيه مطرح مىباشد. در قرآن كريم خداى متعال با تمام توان به ستيز و مقابله با اين عامل ركود و رَخوت و جمود و جهل و ضلالت برخاسته است.2
در هر موقفى كه تقليد پا بگذارد عقل و درايت و صلاح و سِداد، رخت برمىبندد و جاى آنها را سرگشتگى و حيرت و دلهره و ترديد و گيجى و منگى و حركتِ عنعمياءٍ، و بالمآل خسران و نابودى و از دست دادن استعدادات و قابليّتها مىگيرد.
كلمات اولياى الهى و عارفان واصل و علماى بالله چون ستارهاى درخشان، خود حكايت از واقعيّت و وضوح باطنى خود مىكند، و عبارات آنها خود گوياى حقيقت واضح و روشن آنهاست، و همچون قضايايى كه قياساتُها معَها است، خود پرده از سرّ درون و انكشاف ضمير خود برمىدارد، و براى افرادى كه تا حدودى به معارف الهيه و مدارج كمال و مراتب توحيد واقفاند جاى هيچگونه شكّى را در صدق و انطباق اين عبارات با واقعِ خود باقى نمىگذارد.3
- اسرار ملکوت، ج 2، ص 155.
- اسرار ملکوت، ج 2، ص 158.
- اسرار ملکوت، ج 2، ص 158 ـ 159.