ویژگیهای عارف کامل (2)

دستورات سلوكى اگر توسّط فرد خبير و وارد به راه و رسم طريق و عقبات نفس نباشد، ممكن است در جهت مخالفِ حركت به سمت و سوى تجرّد و تجريد قرار گيرد. و همين خطر در مكاتب و دستجات و محافل عرفانى و اخلاقى به طور وضوح به چشم مى‌خورد. دورى از اشراف استاد كامل و به عهده گرفتن زمام امور تربيتى توسّط خود سالك، خطرى است بس عظيم كه بزرگان و راه‌رفتگان طريق را در كام نيستى و هلاكت خود فرو برده است.¹

تربيت استاد كامل موجب از بين رفتن نفس و شوائب نفسانى خواهد شد؛ و در غير آن، اين غرض و غايت حاصل نخواهد گرديد. و از اينجا به‌دست مى‌آيد كه دستورات و فرامين فردى مى‌تواند از ناحيه پروردگار مورد وثوق و اطمينان باشد كه بالكلّيه از نفس و شوائب آن عبور نموده باشد و صرفاً با لقلقه لسان بيان نشود، و اطوار زاهدانه و عوام‌پسندانه را در پى نداشته باشد. در اين مرتبه است كه انسان به كلام آن شخص اطمينان و اعتماد خواهد كرد و مى‌تواند آن را اسوه و نصب‌العين امور و برنامه خود قرار دهد؛ و در غير اين‌صورت بايد با احتياط به او توجّه كند و دربسته و سربسته آن را به ديده قبول ننگرد، بلكه در اطراف آن تأمّل كند و بينديشد، زيرا هر قدر مسأله خطيرتر و حياتى‌تر باشد طعمه مناسب‌تر و دام مهيّاترى براى نفس و دخل و تصرّفات آن خواهد بود.²