این مجموعه که برگرفته از آثار و بیانات حضرت علامه آیت الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی و آیت الله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی -قدس الله سرهما - میباشد، به تبیین ابعاد باطنی و اهمّیت فریضۀ حج در اسلام میپردازد. اثر حاضر، حج را فراتر از مجموعهای از اعمال ظاهری نگریسته و آن را سفری روحانی برای تزکیۀ نفس، فعلیت بخشیدن به استعدادهای متعالی روح و وصول به مراتب عالیۀ عبودیّت معرّفی میکند. اثر حاضر، با نگاهی دقیق، به نقد دیدگاههای سطحی و صرفاً فقهی نسبت به حج و شرایط آن، بهویژه مفهوم استطاعت، پرداخته و بر لزوم درک عمیق فلسفۀ اعمال و مناسک حج تأکید میورزد. در این مقاله، بهتفصیل راجع به اهمّیت خلوص نیّت، حضور قلب و انقطاع از تعلّقات دنیوی در طول سفر حج بحث شده است و حکایات و روایات متعدّدی در باب تأثیر شگرف این فریضه بر روح و جان آدمی، بهویژه در صورت التزام به آداب باطنی آن، نقل گردیده است. همچنین، به ارتباط وثیق میان حج و مسئلۀ ولایت اهلبیت علیهم السّلام اشاره شده و اذعان گردیده که حقیقت اعمال حج و قبولی آن، در گرو پیوند با مقام ولایت و عرضه نمودن آن بر امام زمان علیه السّلام است. این اثر با شرح اسرار و معانی نهفته در هر یک از مناسک حج، از احرام و تلبیه و طواف و سعی گرفته تا وقوف در عرفات و مشعر و منا، رمیِ جمرات و قربانی، خواننده را به درک عمیقتری از این سفر الهی رهنمون میسازد. علاوه بر این، به اهمیت همراه بردن کودکان در سفر حج و تأثیرات معنوی آن بر نفوس پاک ایشان توجه ویژهای شده است. این مقاله در نهایت بر لزوم حفظ حالات روحانی کسبشده در حج پس از بازگشت به وطن تأکید کرده و راه کارهایی برای استمرار آن ارائه میدهد. و همچنین هدف اصلی از حج را این می داند که زائران بیتالله الحرام صرفا به انجام ظاهری مناسک بسنده نکرده و به درک حقیقت و باطن حج و بهرهمندی کامل از فیوضات این عبادت عظیم نیز اهتمام ویژه ای داشته باشند.
نور ملکوت حج
150اهمیت تربیت فرزند بهعنوان بالاترین عبادت زن
پس چه خوب است که هر کسی به آنچه گفته شده است عمل کند تا خیالش راحت باشد. او آنچه وظیفهاش هست را انجام بدهد و این هم آنچه وظیفهاش هست را انجام بدهد؛ هر شخصی وظیفۀ خودش را انجام بدهد. بدانید که تربیت فرزند بالاترین عبادتی است که یک زن میتواند انجام بدهد! این مسئله مسئلهای نیست که من از خود بگویم، بلکه بزرگان فرمودهاند و مطلب به همین کیفیت است.“1
مخالفت علامه طهرانی با حج رفتن یک روحانی کاروان و تأکید بر اولویّتها
”شخصی روحانی کاروان بود و هر سال بهصورت روحانی به مکّه میرفت. من احساس میکردم مرحوم آقا از این عمل ایشان رضایت ندارند، ولی خب ایشان هم کاری نداشتند. تا اینکه مطلب به یک نحوۀ دیگری درآمد و قرار بر این شد که مطالبی که انجام میشود زیر نظر ایشان باشد. موقع حج شد و مرحوم آقا صریحاً مخالفت کردند و گفتند: «دیگر نباید به حج بروید!» آقا، این شخص بالا پرید و پایین آمد و اینطرف و آنطرف کرد و گفت: «مسلمین و مؤمنین احتیاج به روحانی دارند و اگر نباشد چه میشود و...!» خلاصه، این حرفها به یک نحوههایی بود که به گوش مرحوم آقا هم میرسید و ایشان هم اصلاً اعتنا نمیکردند و انگار نه انگار که اصلاً حرفی زده شده است. تا اینکه باز مسئله یک قدری شدّت پیدا کرد و [موسم حج] نزدیک شد. طبعاً آن قضایا و مطالب هرچه نزدیکتر میشود، التهاب نفس بیشتر میشود و شوق او برای رسیدن به مطلوب مؤکّد میشود.
ایشان من را دید و بهوسیلۀ من برای مرحوم آقا پیغام داد: «ما یک برنامههایی در آنجا داشتیم و یک کارهایی میکردیم؛ میخواستیم یک کتابی بنویسیم و نقشۀ مساجد مکّه را بکشیم، و ما راجع به این قضیه تحقیقاتی کردهایم و این مطلب ناتمام میماند و فایدۀ عظیمی از مسلمین ترک میشود! حالا شما به ایشان بگویید با این قضیه ما چه کنیم؟» انگار نان و آب مسلمین مربوط به این است که مکّه چند تا مسجد و چند تا خیابان داشته و چند تا گوسفند در مکّه میچریدند و چه میکردند!
- سایت مکتب وحی، سخنرانی، سلوک خانواده ـ طهران، جلسه 16. (آیةالله طهرانی)

