
آداب مجالس روضه و عزاداری امام حسین علیهالسلام
و توصیههای بزرگان دربارۀ ماههای محرّم و صفر
این مقاله شامل موارد زیر است: • اهمیت زنده نگهداشتن شعائر حسینی؛ • رهنمودهای عمومی درباره ماههای محرّم و صفر؛ • رهنمودهای ویژه درباره چگونگی برگزاری و حضور در مجالس عزاداری؛ • و توصیههایی برای خطیبان، مداحان و خوانندگان مرثیهها.
آداب مجالس روضه و عزاداری امام حسین علیهالسلام
109. استفاده از آثار بزرگان و عرفاء الهی
[همچنین با استفاده] از احوال بزرگان و عرفای الهی، حکایات و سخنان گهربار آنان، به خطابه و سخنان خویش رنگ و جلا دهد و به آن مطالب روح و جان ببخشد. به عبارت دیگر، نمونه و تمثّل عینی مبانی و معارف الهی را در ضمن بیان حکایات و تاریخ عرفای الهی به مخاطبین القا نماید و نشان دهد. در این زمینه، مطالعۀ کتابهایی از قبیل تذکرة الاولیاء شیخ عطّار، طرائق الحقائق شیروانی، حلیة الاولیاء ابونعیم اصفهانی و غیر آنها میتواند مفید باشد.
10. بیان سنتها و آداب شرعی
در این مجالس، خطیب باید به ذکر سنن مشروعه و آداب وارده از شرع مقدّس بپردازد و مردم را بهسمت اتّباع از سنّت اسلام و تشیّع سوق دهد. اعوجاج و انحرافی را که در طیّ زمان بر این سنّت وارد شده است توضیح دهد.
مثلاً راجع به اقامۀ مجالس عزا و ترحیم باید بگوید که [این مجالس] فقط سه روز است، و [مراسمی چون] «هفت» و «چهل» و «سال» در شرع وارد نشده است؛ بهخصوص اربعین، که فقط مختصّ سیدالشهدا علیهالسلام میباشد و دربارۀ هیچیک از معصومین نیز معمول [و مرسوم] نبوده است.1
11. بیان حق و پرهیز از مصلحتاندیشی
منبری باید بداند همینکه بر روی منبر قرار میگیرد، در جایگاه رسول خدا و ائمّه هُدیٰ سلاماللهعلیهم قرار میگیرد و فقط باید به آنان فکر کند و هیچ فرد و شخصیّت دیگری را در نظر نیاورد. [باید] بداند که در روز قیامت به صاحب شریعت و والی امر، حضرت حجّة بن الحسن ـ ارواحنا فداه ـ پاسخگو باشد. پس زنهار زنهار که شخصیّت دیگری را ـ هرکه میخواهد باشد ـ در این موقف بگنجاند و در راستای ترویج و تبلیغ او سخنی بر زبان براند!
منبری در گفتار [خود] نباید ملاحظۀ مصالح دنیوی و شئون مادی را بکند، بلکه آنچه خیر و صلاح مخاطبین میپندارد، باید بیان کند و ملاحظهای ننماید.
- . جهت اطّلاع بیشتر رجوع شود به کتاب اربعین در فرهنگ شیعه.
