
آداب مجالس روضه و عزاداری امام حسین علیهالسلام
و توصیههای بزرگان دربارۀ ماههای محرّم و صفر
این مقاله شامل موارد زیر است: • اهمیت زنده نگهداشتن شعائر حسینی؛ • رهنمودهای عمومی درباره ماههای محرّم و صفر؛ • رهنمودهای ویژه درباره چگونگی برگزاری و حضور در مجالس عزاداری؛ • و توصیههایی برای خطیبان، مداحان و خوانندگان مرثیهها.
آداب مجالس روضه و عزاداری امام حسین علیهالسلام
132. استفاده از اشعار اهل معرفت
و چه بهتر که از اشعار اهل معرفت، همچون جناب حافظ شیرازی، سنائی، مولانا جلالالدّین رومی، عطّار نیشابوری و بزرگانی چون حاج میرزا حبیبالله خراسانی، مرحوم کمپانی، حجّةالإسلام نیّر تبریزی، فؤاد کرمانی، فیض کاشانی و دیگران بهرهمند گردد.
3. استفاده از اشعار و نوحههای جانبخش و الهامگونه
اشعار، بهخصوص نوحهها، باید دارای محتوا و مفاهیمی جانبخش و الهامگونه باشد، نهاینکه فقط آن جنبۀ حزن و مصیبت بخواهد مورد توجّه قرار بگیرد. مخصوصاً دستهجات عزاداری باید اشعاری انتخاب کنند که پیام عاشورا را برساند. اینکه گفته شود: «اگر ما اینطور نوحه نخوانیم، جوانها نمیآیند» [کلام صحیحی نیست]. خب نیایند! شما دارید مرتبۀ امام را پایین میآورید بهخاطر اینکه دو تا جوان بیایند؟! اگر شما درست صحبت کنید، درست عزاداری کنید، درست نوحه را تنظیم کنید، آن دو جوان میآیند.
یادم هست در زمان سابق در ایام عاشورا از مسجد قائم دستۀ سینهزنی بیرون میرفت. بعضی از آن سالها نوحهای که خوانده میشد، نوحۀ جانداری بود؛ نوحۀ جاندار با روح تکاندهنده. مرحوم آقا [علامۀ طهرانی] خوششان میآمد. میگفتند: «امروز فلانی خوب نوحهای خواند!» یادم هست این نوحه را خوانده بود:
این طرزِ گفتارِ حسین است *** پندِ گهربارِ حسین است ای خفتگان بیدار! *** از خوابِ ذلّتبار! هیهات، هیهات! آن روز مرحوم آقا [علامۀ طهرانی] خیلی خوششان آمد. به من گفتند: «آسید محسن! امروز خیلی نوحه خوب بود!»
یک سال نوحۀ دیگری بود، نمیدانم [دقیقاً چه بود] یادم است [چنین چیزی بود:]
زینبش روبرو *** شد عزادار او وای حسین جان *** وای حسین جان شد عزادار او *** ... ایشان میگفتند: «این چه نوحهای بود؟!» نوحه بایست جان داشته باشد! تکان بدهد! سیدالشهدا که میگوید «ای خفتگان بیدار، از خواب ذلّتبار! هیهات، هیهات!» این «هیهات، هیهات» را دارد به ما میگوید! به نفْس باید گفت «هیهات، هیهات!» حضرت دارد میگوید من ار علیاکبرم گذشتم، از علیاصغرم گذشتم، اینها را تکهتکه کردم، تو از یک بچهات نمیگذری که راه راست را به او نشان بدهی؟! بخاطر هزار مصلحت، مصلحتاندیشی میکنی که چه؟! که خانواده به هم نخورد! که ارتباط زن و شوهر به هم نخورد! «هیهات هیهات» را دارد به ما میگوید امام حسین! 1
- . شرح حدیث عنوان بصری، جلسات 149 و 184 و 163 و 203؛ مبانی اخلاق در آیات و روایات، ج 1، ص 125؛
سالک آگاه، ص 88.
- . شرح حدیث عنوان بصری، جلسات 149 و 184 و 163 و 203؛ مبانی اخلاق در آیات و روایات، ج 1، ص 125؛
