مكان و منزلت امام جعفر صادق عليه السلام در مكتب جعفري
مكان و منزلت امام جعفر صادق عليه السلام در مكتب جعفري
12از اینجاست که: بدین مذهب که اوَّلین مذهبی بود در میان مذاهب گوناگون، مذهب جعفری گویند. نه توهّم شود که: آن حضرت تأسیس دینی نموده و یا به دین اسلام رنگ خاصّی را زده است، همان طور که أحمد امین بَک مِصْرِی با کمال تجلیل و اکرام و بزرگداشتش از حضرت صادق بالاخره دربارۀ او معتقد است که: وی به دین اسلام صبغۀ خاصّی زده است، و مذهب جعفری به معنی دین اسلام مصبوغ با این صبغه می‌باشد. این توهّم، توهّم غلط است، و احمد امین در این طرز گفتار راه خطایی را پیموده است.
نظریه احمد امین دربارۀ تشیع
آری چون در نزد احمد امین، دین صحیح و اسلام درست، همان اسلام انتخابی و خلفای اریکۀ جور و طغیان، و عرش اعتساف و عُدوان می‌باشد، و اسلام درست را آن منهج می‌شمارد، لاجرم باید به ذهاب حضرت امام صادق علیه‌السلام به دین اصیل و شریعت مرسله، صبغۀ خاصّه و رنگ اضافی بیفزاید. و این مذهب را شاخۀ جدا از اصل اسلام با خصوصیت خود به شمار آورد.
ولی حق مطلب این طور نیست. فرق میان گفتار ما و گفتار وی از زمین تا آسمان است. علوم حضرت صادق علیه‌السلام که تا به حال سیزده قرن می‌گذرد و در دفاتر مسطور، و در کتب مذکور است، شاهد مدّعای ماست که: آنچه حضرت گفته‌اند و نوشته‌اند و درس داده‌اند، با شواهد داخلیه و خارجیه همه‌اش تفسیر و تبیین کتاب و سنَّت است، نه مطلبی را بر کتاب و سنَّت تحمیل نموده‌اند و نه از آنها کسر نموده و یا بدانها افزوده‌اند.
این رسالت حضرت امام جعفر صادق علیه‌السلام در مدّت سی سال بوده است. گرچه مطالبی را که بیان می‌کرده‌اند منهاج و روش دیرین را که در دست عامّه بود فرو می‌شکست، ولی این فروشکستن به معنی شکستن امر صحیح و إبداء امر باطل و صبغه‌دار در برابر آن نبوده است، بلکه تحقیقاً به معنی شکستن کوزۀ خراب و آلوده که آن را به نام کوزۀ آب خوشگوار به خورد مردم می‌داده‌اند، و جایگزین نمودن کوزۀ دست نخورده و با آب‌های متعفّن آلوده نگردیده، و آب زلال و سرد و گوارا را از داخل آن به خورد امّت دادن، می‌باشد.