مكان و منزلت امام جعفر صادق عليه السلام در مكتب جعفري
مكان و منزلت امام جعفر صادق عليه السلام در مكتب جعفري
4حضرت امام جعفر صادق علیه‌السلام سی سال در مَسند تدریس و تعلیم بود؛ یعنی از ٣٨ سالگی تا ٦٨ سالگی. و در این زمان بود که رفته رفته مردم از آفاق بعیده می‌آمده‌اند و در مدینه محل درس آن حضرت برای استفاده، رحل اقامت می‌افکنده‌اند و شهرت آن حضرت رو به فزونی می‌گذاشت. و این سال‌های آخر پربرکت است که می‌تواند از شجرۀ پرثمره، ثمرات گوناگون تحویل دهد.
و ثانیاً آزادی قلم و بیان و عدم تقیۀ نسبیه، عوامل مهمّه‌ای بوده‌اند که در تعلیمات آن حضرت تأثیر داشته‌اند. در زمان‌های ائمّۀ پیشین و ائمّۀ پسین: شدّت حکومات به قدری بوده است که هر نحوه از آزادی را سلب می‌نموده است. حتی در زمان حضرت امام محمد باقر علیه‌السلام هم تحدیدات شدیده‌ای وجود داشته است و سعه و تعلیم حضرت پدر با وجود بسطش به قدر زمان پسر نبوده است.
علل نامیده شدن تشیع به مذهب جعفری
در غالب اوقات امامت حضرت صادق علیه‌السلام شیعیان در نقل و تحویل حدیث و سایر علوم، آزادی نسبتاً بیشتری داشته‌اند، و این معلول دو جهت بوده است:
اوَّل: فتور و سستی حکومت‌های بنی‌مروان که در نواحی مختلف با همدیگر زدوخورد داشته‌اند و فرصت بسیاری برای تضییق و تحدید یگانه قطب مقابل خود: شیعیان را پیدا نمی‌کرده‌اند.
دوم: زدوخورد عبّاسیون با بنی‌امیه و جنگ‌های طولانی و ظفر و پیروزی بر ایشان و سپس برای استقرار و اثبات قوائم حکومت در نقاط مختلفۀ اسلام، لهذا مجال نمی‌نموده‌اند تا با علویین و شیعیان از امامیه پنجه نرم کنند.
این دو سبب علّت شد که حضرت امام صادق علیه‌السلام با کمال فراغت بال، به شرح و بسط و تفسیر و تأویل علوم مختلفۀ سرنگشاده دست بزنند و برای شاگردان خود و غیر آنها مطالب بسیط و مجرّد را بیاورند، و دُرهای شاهوار یتیم را که احدی بدانها دسترسی نداشت، به رایگان بر طالبان دانش و اربابان علم و فهم و کیاست و درایت نثار کنند.