
چگونه ائمه اطهار با وجود دارا بودن مقام عصمت مطلقه به خود نسبت گناه می دهند
چگونه ائمه اطهار با وجود دارا بودن مقام عصمت مطلقه به خود نسبت گناه می دهند
6«پروردگارا! شیعیان ما از ما هستند، و طینت آنان با آب زلال ولایت تخمیر و پرداخته شده است. پروردگارا! در روز قیامت اگر گناهکار و خطاکاری از آنان را برای عرضه محاسبه و رسیدگی به اعمال، احضار مینمایی از کارهای نیک ما بردار و به نامه اعمال آنان بیفزای!»1
در اینجا ملاحظه میشود که امام علیه السّلام در مقام شفاعت از امّت خطا کار، چگونه از اعمال و رفتار خویش میگذرد، و از خدای متعال تقاضا میکند که کفۀ حسنات امّت را با شفاعت خویش سنگین نماید.
پاسخ سوم و نقد آن : مقصود امام علیه السلام جنبه تعلیم و تربیت انسان ها می باشد
برخی نیز چنین توجیه کردهاند که: مقصود امام علیه السّلام از این تعابیر، جنبۀ تعلیم و تربیت افراد میباشد، نه اینکه خود، متّصف به این اوصاف است. بدین صورت که فرد خطاکار در مقام عجز و استغاثه و طلب بخشش از خدای متعال، باید گناهان خود را در نظر بیاورد و پروردگار را با حالت انابه و مسکنت و خطا، خطاب کند، و از او طلب رحمت و رأفت نماید؛ و هر کسی طبعاً در محدودۀ تصرّفات و اعمالی که از او سر میزند مرتکب گناهی خاصّ و خطایی مشخص خواهد گردید. و اینکه امام علیه السّلام برخی از معاصی را در این فقرات متذکّر شدهاند، از باب نمونه و مثال است؛ و الّا سارق باید اعتراف به سرقت نماید و دروغگو به کذب و همینطور ...
این توجیه نیز موهونتر و بیپایهتر از سایر توجیهات گذشته است؛ زیرا حالت امام علیه السّلام و کیفیّت التجاء و ابتهال و گریه و انابه او، کجا با این توجیه سازش دارد؟! مگر امام مانند هنرپیشههاست که در نقش دیگران خود را به هزار نمایش درمیآورند، و حالت تصنّعی و مجازی خود را به صورت حقیقت و واقعیّت ترسیم میکنند؟!
حال که سخن به اینجا رسید، جای آن دارد که قدری راجع به این موضوع بسط سخن دهیم، و پرده از رازی که شاید برای بسیاری از افراد هنوز سر به مُهر مانده است، بگشاییم.
- بحارالأنوار، ج ٥٣، ص ٣٠٢.
