
خطبه شعبانیه رسول خدا دربارۀ فضیلت و اعمال ماه رمضان
آمادگی ورود به ماه مبارک رمضان
خطبۀ شعبانیه، بیانات رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلّم دربارۀ مبارک رمضان است که از امام رضا، بهنقل از پدرانش، از امیرالمؤمنین علیهمالسلام نقل گردیده است. این خطبه در آستانۀ ماه مبارک رمضان و در آخر ماه شعبان بیان شده است؛ به همین دلیل، بعدها به «خطبۀ شعبانیّه» معروف گردیده است. مطالب این خطبه را میتوان به سه محور کلی تقسیم نمود: 1. بیان فضیلت ماه مبارک رمضان؛ 2. دستورات و اعمال ماه مبارک رمضان؛ 3. خبر رسول خدا از شهادت امیرالمؤمنین در ماه مبارک رمضان.
خطبه شعبانیه رسول خدا دربارۀ فضیلت و اعمال ماه رمضان
3«گرسنگی و عطش در این ماه، شما را به یاد گرسنگی و عطش روز قیامت بیندازد. بر فقراء و تنگدستان ببخشایید، بزرگانتان را تعظیم و تکریم کنید و زیردستان را مورد رأفت و رحمت قرار دهید. ارحام و خویشان خود را صلۀ رحم کنید. زبان خود را نگه دارید و چشمان خود را از آنچه مورد سَخَط و غَضَب الهی است، بپوشانید و گوشهای خود را از آنچه شنیدنش نکوهش شده است، ببندید. بر یتیمان مردم رأفت کنید تا بر یتیمان شما رأفت و عطوفت کنند.»
و توبوا إلَی اللهِ مِن ذُنوبِکُم، و ارفَعوا إلَیهِ أیدِیَکُم بِالدُّعاءِ فی أوقاتِ صَلاتِکُم، فَإنَّها أفضَلُ السَّاعاتِ یَنظُرُ اللهُ عَزَّوجَلَّ فیها بِالرَّحمَةِ إلَی عِبادِهِ یُجیبُهُم إذا ناجَوهُ و یُلَبِّیهِم إذا نادَوهُ و یُعطِیهِم إذا سَألوهُ و یَستَجیبُ لَهُم إذا دَعَوهُ.
«و از گناهان خویش به درگاه الهی طلب مغفرت نمایید. و در اوقات نماز دستهای خود را برای دعا به پیشگاه خدا بلند کنید و بدانید که اوقات نماز، برترین اوقات است در نزد پروردگار که خدای متعال به بندگانش نظر لطف و مرحمت میاندازد. اگر او را بخوانند، پاسخ میدهد و چون او را ندا کنند، میپذیرد و جواب مثبت میدهد و اگر از او چیزی درخواست کنند، عطا میکند و دعوت آنها را ردّ نمینماید.»
أیُّها النَّاسُ! إنَّ أنفُسَکُم مَرهونَةٌ بِأعمالِکُم فَفُکُّوها بِاستِغفارِکُم، و ظُهورَکُم ثَقیلَةٌ مِن أوزارِکُم فَخَفِّفُوا عَنها بِطولِ سُجودِکُم؛ و اعلَموا أنَّ اللهَ أقسَمَ بِعِزَّتِهِ أن لا یُعَذِّبَ المُصَلِّینَ و السّاجِدینَ و أن لا یُرَوِّعَهُم بِالنّارِ یَومَ یَقومُ النّاسُ لِرَبِّ العالَمینَ.
«ای مردم! بدانید که افعال و اعمال، جانهای شما را در بند گرفتاریها و عالم شهوات و دنیای دنیّ درآورده است؛ پس با طلب آمرزش از خدا، آنها را رها سازید و از قید عالم شهوت بیرون آورید. آثار و پیامدهای کردار ناشایست، بر پشت شما سنگینی نموده است؛ پس بهواسطۀ سجدههای طولانی، این بار گران را از دوش خود بردارید.
