امام شناسی ج7

آموخته‌اند». و همانند: ﴿إِنْ تَتَّبِعُونَ إِلَّا رَجُلًا مَسْحُورًا﴾¹ «شما مردم پیروى نمى‌کنید مگر از مردى جادو شده». و همانند: ﴿أَساطِيرُ الْأَوَّلِينَ اكْتَتَبَها فَهِيَ تُمْلى‌ عَلَيْهِ بُكْرَةً وَ أَصِيلًا﴾² «گفتارى که دارد چیزى نیست مگر افسانه‌هاى پیشینیان که خواسته است براى او بنویسند و آن افسانه هر صبح و شب بر او خوانده مى‌شود». و همانند: ﴿أَنِ امْشُوا وَ اصْبِرُوا عَلى‌ آلِهَتِكُمْ إِنَّ هذا لَشَيْ‌ءٌ يُرادُ﴾³ «شما مردم بروید در راه خود، و در پرستش خدایان خود پافشارى کنید! آن چیزى است که مطلوب است و از شما خواسته شده است».

 و این گونه گفتار و نظائر آن چیزى نیست که موجب سُستى پایۀ دین و هَدْم ارکان آئین گردد؛ بلکه دلالت دارد بر آنکه قوم رسول خدا (کفّار قریش) در أمرشان مضطرب بوده و استقامتى نداشته‌اند.

 علاوه بر همۀ اینها، این اتّهامات و افترائات، و این کارشکنى‌ها اختصاص به رسول ما ندارد تا اینکه چون تفرّس کند مضطرب شود؛ و از وقوع آن در ترس و دهشت افتد. سائر انبیاء و پیغمبران نیز در ابتلاء به سختى‌ها و بلایا و مشکلات دعوت، با پیامبر ما شریک بوده‌اند؛ و امّت‌هایشان با بسیارى از آزارها و انواع اذیّت‌ها آنها را مى‌آزردند. همچنان که مى‌بینیم قرآن مجید از حضرت نوح و پیامبرانى که بعد از او آمده‌اند مفصّلاً بیان دارد.

خوف رسول خدا از جهت اتّهام منافع شخصى بود

 و أمّا بعد از هجرت و استقرار أمر دین در مجتمع اسلامى، این امر بسیار تصوّرش ساده است؛ زیرا در این برهۀ از زمان، در مسلمانان همه گونه اشخاص مختلف از مؤمنان و منافقان، و کسانى که در پنهان براى کفّار جاسوسى مى‌کرده‌اند، و کسانى که در دل‌هایشان مَرَضى بود یافت مى‌شدند. و این أفراد در عین اینکه به پیغمبر اکرم ایمان آورده بودند؛ ولى مع‌ذلک با آن حضرت معاملۀ با پادشاهان را مى‌کردند؛ و از جهت حکومت و ریاست دنیوى به آن حضرت مى‌نگریستند؛ و با قرآن مجید که کتاب وحى آسمانى است، معاملۀ با قوانین‌