
آموزههای معرفت ج 2
شرح دعای ابوحمزه ثمالی
جلد دوم از مجموعۀ ارزشمندِ «آموزههای معرفت» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرا رهپویانِ مکتب عرفان و توحید ایراد فرمودهاند که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. از آنجا که خود مرحوم مؤلّف بارها این دعای شریف به با نام «آییننامه سلوک» یاد کردهاند، از اینرو در شرح این نی قدّساللَهسرّه در «شرح دعای ابوحمزۀ ثمالی» است که طیّ سالیان متمادی، در شبهای ماه رمضان برای رفقا و شاگردان سلوکی و دعا، به طرح مباحث دقیق عرفان عملی پرداخته و سرمایۀ عظیمی برای مشتاقان لقای محبوب و دلدادگان حریم معبود بهجای گذاشتند، که به تصدیق اهل معرفت، در نوع خود بینظیر و بیبدیل است. جلد دوم مربوط به شرح این دعای شریف در طی سالهای 1418 و 1419 هجریقمری میباشد. اهم مطالب مندرج در این مجلّد: • برهان صدّیقین و محوریّت عرفانالهی • بیدردی و بینیازی انسان، دلیل بیالتفاتی و بیتوجهی او • وجه تمایز علوم حقیقی از مجازی • هدف از جعل غرائز و شهوات در نفس عقلانی انسان • دیدگاه اهل معرفت پیرامون مسئله «ازدواج مجدّد» و «متعه» • حکومت غلبۀ احساسات بر عقل در میان مردم دنیا • علت عدم امکان بیان برخی احکام شرعی • لزوم اجتناب از اوهام شیطانی برای حفظ وحدت میان رفقای سلوکی • اهمیّت حاکمیت حالات توحیدی در انسان • جایگاه اجتهاد و تقلید در مکتب عرفان • لزوم اتحاد با اولیای الهی برای ادراک حقیقت کلام و فعل آنها • کیفیت شناخت اسماء و صفات پروردگار • حقیقت استجابت دعا • کیفیت مناجات ظاهری و باطنی با پروردگار • راهکارهای اسلام در جلوگیری از سوء استفاده از سنّتهای اسلامی
آموزههای معرفت ج 2
42لذا عمدۀ این جنگها، از جمله جنگ جمل را پسر زبیر، عبداللَه راه انداخت.1 و بعد هم همین عبداللَه، پدرش را بهکشتن داد؛ و الاّ زبیر که داشت از جنگ منصرف میشد.2
عبداللَه بن زبیر هم آمد و علیه بنیامیّه و... قیام کرد، تا اینکه مکه را گرفت.3 برادرش، مصعب بن زبیر بسیار رشید و شجاع و بسیار هم جمیل بود که میگویند: «یکی از قشنگترین افراد عرب، مصعب بن زبیر بوده است که جمالش در میان عرب مُشارٌ بالبنان بوده است!»4 او میآید و برای برادرش قیام میکند تا خلافت را به برادرش برساند؛ بر مختار غلبه میکند، و همین مصعب بن زبیر مختار را بهقتل میرساند.
بعد گذشت تا اینکه عبدالملک مروان از طرف شام حرکت میکند و به کوفه میآید و در جنگی که بین عبدالملک و بین مصعب بن زبیر درمیگیرد، مصعب بهقتل میرسد و کوفه را میگیرد.5 بعداً عبدالملک لشکری به سرکردگی حجّاج و برای کشتن عبداللَه میفرستد؛ او میرود مکه و مسجدالحرام را به منجنیق میبندد و قتل و غارتی راه میاندازد و مسجدالحرام را آتش میزند و کعبه را هم خراب میکند!6 یکی از دو سه موردی که کعبه خراب شد، بهواسطۀ همین منجنیقهای حجّاج بن یوسف بود، که بعداً دوباره در زمان عبدالملک آن را ساختند.7 حجاج بعد از گرفتن مکه، دوباره بهسمت کوفه حرکت میکند.
میگویند: یک وقت یکی از درباریان در دارالإمارۀ کوفه نشسته بود، یکمرتبه
- الجمل و النّصرة، ص ٢٢٩.
- مروج الذّهب، ج ٢، ص ٣٦٣.
- أنساب الأشراف، ج ٦، ص ٣٤١ ـ ٣٦١؛ تاریخ الیعقوبی، ج ٢، ص ٢٤٧ ـ ٢٥٣.
- الطّبقات الکبریٰ، ج ٥، ص ١٤٠؛ البدایة و النّهایة، ج ٨، ص ٣١٧.
- تاریخ الیعقوبی، ج ٢، ص ٢٦٥؛ الأخبار الطّوال، ص ٣١٠ ـ ٣١٣.
- أنساب الأشراف، ج ٧، ص ١١٦.
- مروج الذّهب، ج ٣، ص ٨٣؛ الفتوح، ابنأعثم، ج ٦، ص ٣٤٤.
