
عنوان بصری ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد چهارم از این مجموعه، در موضوع «تزکیه و تهذیب» و تبیینِ «حقیقت عبودیّت» و «تحصیل علم و فهم حقیقی» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • بیفایدگی جمعآوری محفوظات و مطالب در حصول علم حقیقی • اهمیت تزکیه و تهذیب در فراگیری علوم • ملاک رحمانی یا نفسانی بودن علوم • بهخدمت گرفتن علم در راستای افکار شیطانی توسّط برخی علماء • علم بدون عبودیّت یعنی علم همراه با نفسانیّت • راه خدا و راه سلوک به اسم نیست؛ کار میخواهد • ظهور و بروز فرعونهای درونی افراد در مواقع مختلف • لزوم بکارگیری علم در غیر مسیر هوای نفسانی • لزوم صدق در عبودیّت و محبّت • همّت عالی یعنی وصول به مرتبۀ ذات احدیّ • آرامش و تسلیم قلب به پیشگاه الهی، حاصل فهم درست • وظیفۀ سالک در مواجعه با عناوین و القاب • اختصاصداشتن عناوینی مثل «علی زمان» به امامزمان علیهالسلام • اثرات منفی ملقّبشدن به القاب تکبّرآور برای نفس • بطلان تعبّد کورکورانه نسبت به مبانی فقهی، عرفانی و عقیدتی • شخصیتزدگی مانع رشد فکری و ارتقاء فرهنگی جامعه
عنوان بصری ج4
23أعوذُ باللَه مِن الشّیطان الرّجیم
بِسم اللَه الرّحمٰن الرّحیم
و صلّی اللَه علَی سیّدنا و حَبیبنا أبیالقاسمِ المصطفیٰ محمّدٍ
و علَی آله الأطیَبینَ الأطهرینَ الهُداة المَعصومینَ
لا سیّما بقیّةاللَه فی الأرَضینَ أرواحُنا لتُرابِ مَقدَمِه الفِداء
و اللّعنةُ علَی أعدائِهم و مُخالِفیهم و مُنکِری حُقوقِهم و فَضائلِهم و مَناقبِهم
إلَی یَومِ الدّین
تعریف حقیقت علم
فَقالَ: یا أباعبداللَه، لَیسَ العِلمُ بالتّعَلُّم! إنّما هو نورٌ یَقَعُ فی قلبِ مَن یُریدُ اللَه تَبارَکَ و تعالیٰ أن یَهدیَه؛ فَإن أرَدتَ العِلمَ فَاطلُب أوّلًا فی نفسِکَ حقیقةَ العُبودیّة!1
مطلب تا حدودی راجع به فقرۀ اولیٰ از حدیث شریف عنوان بصری و توصیۀ امام صادق علیه السلام به عنوان بصری راجع به کیفیّت و حقیقت علم بیان شد و عرض شد که علم عبارت است از انکشافی که بهواسطۀ آن انکشاف، انسان طریق غوایت را
- بحار الأنوار، ج ١، ص ٢٢٥. روح مجرد، ص ١٨١:
«حضرت فرمود: ای اباعبداللَه، علم به آموختن نیست؛ علم فقط نوری است که در دل کسی که خداوند تبارک و تعالیٰ ارادۀ هدایت او را نموده است واقع میشود! پس اگر علم میخواهی، باید در اولین مرحله در نزد خودت حقیقت عبودیّت را بطلبی!»
- بحار الأنوار، ج ١، ص ٢٢٥. روح مجرد، ص ١٨١:
