
عنوان بصری ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد چهارم از این مجموعه، در موضوع «تزکیه و تهذیب» و تبیینِ «حقیقت عبودیّت» و «تحصیل علم و فهم حقیقی» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • بیفایدگی جمعآوری محفوظات و مطالب در حصول علم حقیقی • اهمیت تزکیه و تهذیب در فراگیری علوم • ملاک رحمانی یا نفسانی بودن علوم • بهخدمت گرفتن علم در راستای افکار شیطانی توسّط برخی علماء • علم بدون عبودیّت یعنی علم همراه با نفسانیّت • راه خدا و راه سلوک به اسم نیست؛ کار میخواهد • ظهور و بروز فرعونهای درونی افراد در مواقع مختلف • لزوم بکارگیری علم در غیر مسیر هوای نفسانی • لزوم صدق در عبودیّت و محبّت • همّت عالی یعنی وصول به مرتبۀ ذات احدیّ • آرامش و تسلیم قلب به پیشگاه الهی، حاصل فهم درست • وظیفۀ سالک در مواجعه با عناوین و القاب • اختصاصداشتن عناوینی مثل «علی زمان» به امامزمان علیهالسلام • اثرات منفی ملقّبشدن به القاب تکبّرآور برای نفس • بطلان تعبّد کورکورانه نسبت به مبانی فقهی، عرفانی و عقیدتی • شخصیتزدگی مانع رشد فکری و ارتقاء فرهنگی جامعه
عنوان بصری ج4
28آیا شما به آن مقدار که تا بهحال میدانید عمل کردهاید که از من توقّع حلّ مجهولاتتان را داشته باشید!
این نکتۀ بسیار مهمّی است! اگر ما به همین نکته برسیم، متوجه میشویم که از قافله خیلی عقب هستیم و مسئله با آنچه ما در ذهن میپرورانیم خیلی تفاوت دارد!
عدم شرافت جمعآوری مطالب و محفوظات ظاهری
لَیسَ العِلمُ بِالتّعلّم؛ إنّما هو نورٌ یَقَعُ فی قلبِ مَن یُریدُ اللَه أن یَهدیَه! فَإن أرَدتَ العِلم فاطلُب أوّلًا فی نَفسِکَ حَقیقةَ العُبودیّة!
امام علیه السلام در فقرۀ اول، علم را برای او بیان کرد که اصلاً علم چیست. [به او فهماندند که] تا بهحال تو در پندار و تخیلات بودی و علم را جمعآوری مطالب میدانستی،1 علم را عبارت از نوار ضبط میدانستی!
الآن در اینجا هفت هشت تا ضبط دارد صدای مرا ضبط میکند و این مطالبی که من میگویم در این نوارها ضبط میشود، ولی آیا بعد از صحبت من بر شرافت ضبط و ارزش این دستگاه چیزی اضافه میشود؟ نهخیر، فقط دستگاهی است که نوار در آن میچرخد و آن صوت با آن امواج الکترونیکی تبدیل به انرژی الکترونیکی میشود و در اینجا ثبت میشود. پس این مسئله ارزشی را به این دستگاه اضافه نمیکند.
سینۀ انسان مثل نوار نیست که انسان مدام مطالب را از داخل این کتاب و آن کتاب بردارد و در درون خود حفظ کند! خب حالا که حفظ کرد، نتیجهاش چه شد؟! بله، اگر انسان کتاب را میخواند برای اینکه از آن مطلبی بهدست بیاورد و به آن عمل کند و راه برود، خوب است؛ ولی اگر مدام این کتاب و آن کتاب را بخواند تا اینکه ظرفیت او بالا برود، [چه فایدهای دارد؟!]
تعبیر«دزدان طریق» برای برخی از طالبان مراودۀ با اولیای الهی
مرحوم آقا میفرمودند:
بعضی از افراد به جلسات ما میآیند تا فقط صرفاً از ما مطلب یاد بگیرند و
- جهت اطلاع بیشتر پیرامون شرح و تفصیل این فقره، رجوع شود به عنوان بصری، ج ٣.
