
عنوان بصری ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد چهارم از این مجموعه، در موضوع «تزکیه و تهذیب» و تبیینِ «حقیقت عبودیّت» و «تحصیل علم و فهم حقیقی» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • بیفایدگی جمعآوری محفوظات و مطالب در حصول علم حقیقی • اهمیت تزکیه و تهذیب در فراگیری علوم • ملاک رحمانی یا نفسانی بودن علوم • بهخدمت گرفتن علم در راستای افکار شیطانی توسّط برخی علماء • علم بدون عبودیّت یعنی علم همراه با نفسانیّت • راه خدا و راه سلوک به اسم نیست؛ کار میخواهد • ظهور و بروز فرعونهای درونی افراد در مواقع مختلف • لزوم بکارگیری علم در غیر مسیر هوای نفسانی • لزوم صدق در عبودیّت و محبّت • همّت عالی یعنی وصول به مرتبۀ ذات احدیّ • آرامش و تسلیم قلب به پیشگاه الهی، حاصل فهم درست • وظیفۀ سالک در مواجعه با عناوین و القاب • اختصاصداشتن عناوینی مثل «علی زمان» به امامزمان علیهالسلام • اثرات منفی ملقّبشدن به القاب تکبّرآور برای نفس • بطلان تعبّد کورکورانه نسبت به مبانی فقهی، عرفانی و عقیدتی • شخصیتزدگی مانع رشد فکری و ارتقاء فرهنگی جامعه
عنوان بصری ج4
34را هم وارد میکند، میرود دور دنیا میچرخد، همۀ چکها و سفتهها را جمع میکند و به بانک میدهد و میگیرد و امضا میکند، تا اینکه به ﴿وَلَا ٱلضَّآلِّينَ﴾1 میرسد و تمام میشود! خدا میگوید:
بسیار خوب، چرخ خوبی زدی و همهجا را گشتی و فقط بهسراغ ما نیامدی! یک درصد از این نمازت را برای ما گذاشتی که فقط این الفاظ را خواندی، ممنونت هستم! نود و نه درصد دیگران را در این نماز شریک کردی، اشکالی ندارد! من شریک خوبی هستم، (چون شریک انسان باید خوب باشد و در دعوا سهل بگیرد) سهم خودم را هم به بقیۀ آن شرکا بخشیدم!2 ای ملائکۀ من، بروید این نماز را بر سر این عبد من بزنید و بگویید که همهاش برای خودت!3
چقدر خوب است که ما هم اگر میخواهیم شریک باشیم، مثل خدا سهل بگیریم و خیلی مشکل نگیریم!
[این همان معنای] ﴿وَمَكَرُواْ وَمَكَرَ ٱللَهُ وَٱللَهُ خَيۡرُ ٱلۡمَٰكِرِينَ﴾4 است. خدا
- سوره فاتحه (١) آیه ٧.
- تفسیر العیاشی، ج ٢، ص ٣٥٣:
«عن أبیعبدِاللَه علیه السلام، قال: ”إنّ اللَه یقولُ: أنا خیرُ شَریکٍ، مَن عَمِلَ لی و لِغَیری، فهوَ لِمَن عَمِلَ لَه دونی!“»
اللَهشناسی، ج ١، ص ٢٤١:
«خداوند میگوید: ”من شریک اختیارشدهای میباشم؛ هر کس برای من و برای غیر من عملی را انجام دهد، پس آن عمل برای غیر خواهد بود؛ نه برای من!“» - الکافی، ج ۳، ص ٤۸۸:
«عن هارونَ بنِ خارِجَةَ عن أبیعَبدِاللَهِ علیه السلام قال: ”الصلاةُ وُکِّلَ بِها مَلَکٌ لَیسَ لَه عَمَلٌ غَیرُها فَإذا فُرِغَ منها قَبَضَها ثُمَّ صَعِدَ بِها فَإن کانَت مِمّا تُقبَلُ قُبِلَت و إن کانَت مِمّا لا تُقبَلُ قیلَ لَه رُدَّها علَی عَبدی فَینزِلُ بِها حتّیٰ یَضرِبَ بِها وَجهَهُ ثُمَ یَقولُ: أُفٍّ لَکَ ما یزالُ لَکَ عَمَلٌ یَعنینی!“» - سوره آل عمران (٣) آیه ٥٤. معاد شناسی، ج ٥، ص ٣٠٨:
«مردم مکر نمودند و خداوند مکر نمود، و خداوند بهترین مکر کنندگان است.»
