
عنوان بصری ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد چهارم از این مجموعه، در موضوع «تزکیه و تهذیب» و تبیینِ «حقیقت عبودیّت» و «تحصیل علم و فهم حقیقی» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • بیفایدگی جمعآوری محفوظات و مطالب در حصول علم حقیقی • اهمیت تزکیه و تهذیب در فراگیری علوم • ملاک رحمانی یا نفسانی بودن علوم • بهخدمت گرفتن علم در راستای افکار شیطانی توسّط برخی علماء • علم بدون عبودیّت یعنی علم همراه با نفسانیّت • راه خدا و راه سلوک به اسم نیست؛ کار میخواهد • ظهور و بروز فرعونهای درونی افراد در مواقع مختلف • لزوم بکارگیری علم در غیر مسیر هوای نفسانی • لزوم صدق در عبودیّت و محبّت • همّت عالی یعنی وصول به مرتبۀ ذات احدیّ • آرامش و تسلیم قلب به پیشگاه الهی، حاصل فهم درست • وظیفۀ سالک در مواجعه با عناوین و القاب • اختصاصداشتن عناوینی مثل «علی زمان» به امامزمان علیهالسلام • اثرات منفی ملقّبشدن به القاب تکبّرآور برای نفس • بطلان تعبّد کورکورانه نسبت به مبانی فقهی، عرفانی و عقیدتی • شخصیتزدگی مانع رشد فکری و ارتقاء فرهنگی جامعه
عنوان بصری ج4
35میگوید: من شریک خوبی هستم. قسمت خودم را هم به بقیۀ شرکا دادم! اشکالی ندارد، شما این دو روز دنیا را بتازان! ما هم کاری به کارت نداریم، ولی بالأخره این میدان تمام میشود و این اسب راهوار هم از دویدن میایستد، آنوقت فردا که به نزد هم میآییم، همهچیز معلوم میشود!
﴿يَوۡمَ يَجۡمَعُكُمۡ لِيَوۡمِ ٱلۡجَمۡعِ ذَٰلِكَ يَوۡمُ ٱلتَّغَابُنِ﴾.1 وقتی که فردا دیدیم چه مسائلی از ما از بین رفته و ما در دنیا گول چه چیزهایی را خوردهایم و چه نعماتی را از دست دادهایم2، آنموقع است که خدا به ما میخندد و میگوید: ما در این دنیا کاری نکردیم، بلکه به شما مهلت دادیم و صبر کردیم، صبرمان هم خیلی زیاد است! و چقدر افراد آمدند و جولان دادند و گفتند: ما این هستیم و ما آن هستیم و ما چه میکنیم و اینجا باید اینطور بشود و آنجا باید آنطور بشود!
- سوره تغابن (٦٤) آیه ٩. معاد شناسی، ج ٥، ص ٣٦٤:
«روزی که خداوند جمع میکند شما را برای روزِ جمع؛ آن، روز تغابن است.» - معاد شناسی، ج ٨، ص ٢٩٥:
«در عدّه الدّاعی در خبر نبوی روایت است که ”از برای بندۀ خدا در روز قیامت در ازای هر روز از ایام عمرش، بیست و چهار خزانه باز میکنند (بهعدد ساعتهای شبانهروز) پس از آن، بندۀ خدا یک خزانه را چنین مییابد که از نور و سُرور پر شده است؛ در این هنگام از مشاهدۀ آن، چنان فرح و سروری پیدا میکند که اگر هرآینه آن سرور بر اهل جهنم تقسیم گردد، فکر آنان را از احساس رنج و عذاب جهنم باز دارد. و آن ساعتی است که خداوند را در آن ساعت اطاعت کرده است.
و سپس خزانۀ دیگری را باز میکند، و آن را تاریک و متعفّن و دهشتزا مینگرد؛ و چون آن را میبیند، چنان فزع و جزعی به او رخ میدهد که اگر آن را بر اهل بهشت قسمت کنند موجب میشود که نعمت را بر آنان منغّص کند. و آن ساعتی است که خداوند را در آن ساعت معصیت کرده است.
و پس از آن خزانۀ دیگری را باز میکند که آن را خالی و فارغ مینگرد؛ نه در آن چیزی است که او را خوشحال کند و نه در آن چیزی است که او را غمگین سازد. و آن ساعتی است که یا خوابیده است و یا به بعضی از کارهای مباح و جایز دنیا مشغول بوده است. و در اینصورت حالت غَبن و أسف او را میگیرد که با وجود آنکه من متمکّن بودم آن را از حسنات پر کنم ـ حسناتی که به وصف درنمیآید ـ چرا من آن را از دست دادم؟! و این است گفتار خداوند متعال: ﴿ذَٰلِكَ يَوۡمُ ٱلتَّغَابُنِ﴾.“»
- سوره تغابن (٦٤) آیه ٩. معاد شناسی، ج ٥، ص ٣٦٤:
