Name: کتاب عنوان بصری ج4 - PDF - آیت الله سید محمد محسن طهرانی
Availability: InStock
Author: آیتاللَه سید محمدمحسن حسینی طهرانی

عنوان بصری ج4

38

تو کاری ندارم و تو را بازخواست نمی‌کنم و به‌اندازۀ قدرت و تکلیف و سعۀ بندگانم با آنها عمل می‌کنم؛ ولی حدّاقل می‌توانی که خودت را عبد کنی! این مقدار را می‌توانی یا این را هم می‌گویی نمی‌توانم؟! این مقدار را که می‌توانی؛ می‌توانی دروغ نگویی، می‌توانی تهمت نزنی، می‌توانی غیبت مردم را نکنی، می‌توانی کلام لغو نگویی، می‌توانی وقتی که بین من و غیر من تعارض می‌افتد، من را ترجیح بدهی! اینها را می‌توانی یا نمی‌توانی؟! پس می‌توانی عبد باشی!
تقدّم عبودیت بر رسالت
آن مسئلۀ عبودیت که بر مقام رسالت برتری دارد، این عبودیتی نیست که امام صادق در ابتدای قضیه می‌خواهد بفرماید؛ بلکه آن در آخر کار است!
«أشهَدُ أنّ محمّدًا عَبدُهُ و رَسولُه»¹ یعنی قبل از قضیۀ رسالت، قضیۀ عبودیت است و رسالت بدون عبودیت پشیزی نمی‌ارزد!
امام صادق علیه السلام در آن رسالۀ منسوبِ به فضیل بن عیاض می‌فرماید:
العُبودیّةُ جَوهَرٌ کُنهُها الرُّبوبیّة؛² «عبودیت یک جوهر و گوهر نایابی است که اگر آن را بشکافیم و این صدف را باز کنیم، در داخل و باطن او ربوبیت را می‌بینیم!»
چون عبودیت یعنی فقر محض! عبد یعنی هیچ! عبد یعنی احتیاج مطلق! عبد یعنی شخصی که هیچ اراده و اختیاری از خود ندارد و تمام شراشر وجودی او، مندکّ در ذات حضرت حق است! این را می‌گویند عبد.
اگر عبد به این مرتبه برسد، خدا جایگرین او می‌شود؛ یعنی خدا جایگزین فعل او، کلام او و رفتار او می‌شود! [خدا می‌فرماید:]
عَبدی أطِعنی حتّیٰ أجعَلَکَ مِثلی!³
1. امام‌شناسی، ج ١٢، ص ١٢٥: «و گواهی می‌دهم که محمد بندۀ او و فرستادۀ او است!»
2. مصباح الشریعة، ص ٧.
3. مشارق أنوار الیقین، ص ١٠٤، با قدری اختلاف. آیین رستگاری، ص ١١٥:
  «ای بندۀ من، مرا اطاعت کن تا من تو را مِثل خودم قرار بدهم؛ یا مَثَل خودم، نمونۀ خودم قرار بدهم!»