
عنوان بصری ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد چهارم از این مجموعه، در موضوع «تزکیه و تهذیب» و تبیینِ «حقیقت عبودیّت» و «تحصیل علم و فهم حقیقی» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • بیفایدگی جمعآوری محفوظات و مطالب در حصول علم حقیقی • اهمیت تزکیه و تهذیب در فراگیری علوم • ملاک رحمانی یا نفسانی بودن علوم • بهخدمت گرفتن علم در راستای افکار شیطانی توسّط برخی علماء • علم بدون عبودیّت یعنی علم همراه با نفسانیّت • راه خدا و راه سلوک به اسم نیست؛ کار میخواهد • ظهور و بروز فرعونهای درونی افراد در مواقع مختلف • لزوم بکارگیری علم در غیر مسیر هوای نفسانی • لزوم صدق در عبودیّت و محبّت • همّت عالی یعنی وصول به مرتبۀ ذات احدیّ • آرامش و تسلیم قلب به پیشگاه الهی، حاصل فهم درست • وظیفۀ سالک در مواجعه با عناوین و القاب • اختصاصداشتن عناوینی مثل «علی زمان» به امامزمان علیهالسلام • اثرات منفی ملقّبشدن به القاب تکبّرآور برای نفس • بطلان تعبّد کورکورانه نسبت به مبانی فقهی، عرفانی و عقیدتی • شخصیتزدگی مانع رشد فکری و ارتقاء فرهنگی جامعه
عنوان بصری ج4
51زمان رضا شاه به ایران آمد و خدمات بسیاری در جراحی انجام داد و در بیمارستان امام رضای فعلی مشهد عملهای بسیار خوبی میکرد. جالب اینجا است که بسیاری از اطبای آن بیمارستان برای اینکه کار او را خراب کنند، بعد از عملِ او، محلّ عمل را عفونی میکردند و چهبسا مریض میمُرد!
لا بدّ رفقا متوجه شدند که چرا مسئلۀ تهذیب باید قبل از علم مطرح باشد! یک مرد مسیحی با دیدن معجزات امام رضا علیه السلام مسلمان و شیعه میشود، اما مسلمان و شیعۀ امام رضا این کار را انجام میدهد! و ما بسیار بسیار از این مسائل داریم!
چه سرّی در اینجا است که ما در همۀ احادیث به این مسئله برخورد میکنیم که باید قبل از فراگیری علم، بهدنبال تهذیب باشید؟ چرا باید اینطور باشد؟! امام صادق علیه السلام هم به عنوان بصری قبل از فراگیری علم، دستور تهذیب میدهند! میفرمایند: «قبل از اینکه بهدنبال علم بروی، اول بهدنبال تهذیب نفس برو!» امام صادق علیه السلام که شوخی نمیکند و یا بُخل نمیورزد و به عبارت دیگر، افراد را بهدنبال نخود سیاه نمیفرستد! پس امام علیه السلام چه منظوری دارد که به مسئلۀ تهذیب بیش از جنبۀ فراگیری علم اهمیت میدهد؟!
انکشاف علم براساس نزول مراتب اسماء و صفات کلّیۀ الهیّه
شکّی نیست که طبق قاعدۀ نزول مراتب اسماء و صفات کلّیۀ الهیه، جمیع علومی که برای انسان منکشف میشود، از عالم بالا و ملأ أعلیٰ سرچشمه میگیرد و نشئت پیدا میکند، یعنی از آن عالم میآید و در ظروف مختلفه به اینصورت جلوه پیدا میکند؛ حالا چه آن علومی که مربوط به علوم طبیعی است، چه آن علومی که مربوط به ریاضی است، چه آن علومی که مربوط به هندسه است، چه آن علومی که مربوط به طبّ است، چه آن علومی که مربوط به معماری است، چه آن علومی که مربوط به کشاورزی است و چه آن علومی که مربوط به طبقاتالارض و مسائل سماوی است.
شکّی نیست که تمام اینها علوماند و کاربرد و راهبردشان را خودمان مشاهده میکنیم. هواپیمایی که از یک جا برمیخیزد، با قوانین طبیعی و قانون جاذبه و با
