قواعد فقهیه ج1
قاعدۀ لا ضرر و لا ضرار (بخش اول)
روایاتِ شیعه و سنی بهعنوان دو گروه که با هم ارتباط اجتماعی داشتهاند، همراه با یکدیگر مورد بررسی قرار گرفته است و در ضمنِ تحلیل روایات، به فضای تاریخی و قرائن خارجیِ صدور روایت، توجه شده است. علاوه بر اقوال بزرگانی مثل میرزای نائینی و آخوند خراسانی، آرائی از فقهای معاصر مانند آیةالله سیستانی نیز مورد نقد و بررسی قرار گرفته است. علاوه بر مثالهای فردیِ «لا ضرر»، دیدگاه کلان و تطبیقاتِ اجتماعی این قاعده نیز بیان شده است. در ضمن بیان مباحث فقهی، برخی آراء اصولیِ آیتالله طهرانی و همچنین مباحث بدیع اجتماعی و معرفتی نیز مطرح گردیده است.
مرتب سازی:
قواعد فقهیه ج1
30همچنین مرحوم مؤلف محترم، بالمناسبه به برخی مباحث بدیع اجتماعی و معرفتی از قبیل مطلوبیت اجتماع در اسلام و مسئلۀ اصالت اجتماع یا فرد، بررسی معنای قلب در آیات قرآن و رابطۀ آن با عقل، شاکلۀ متفاوت هریک از ائمه و تناسب آن با مقتضای زمان و تکلیف آن امام، حقیقت وحی و کیفیت آن و حقیقت استخاره نیز پرداختهاند.
ذکر این نکته لازم است که همانطور که مرحوم مؤلّف در مقدمۀ کتاب شریف گلشن اسرار مرقوم فرمودهاند، مباحث فقهی و اصولی ایشان همانند دروس فلسفۀشان، ابتدا با ابهام و اجمال مطرح شده و به مرور زمان، روشنتر و واضحتر مورد بررسی قرار گرفته است. ایشان این روش را برای ادراک عمیق و ریشهای نسبت به یک مسئله کارسازتر میدانند.1 طبعاً این رساله نیز با همین دیدگاه باید ملاحظه گردد.
در خاتمه از خداوند متعال مسئلت میکنیم که روح ملکوتی عالم ربانی و معلم و مربی الهی مرحوم آیةاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی ـ رضوان اللَه علیه ـ را در أعلی علیین با اجداد طاهرینشان محشور فرماید و توفیق ادامۀ نهج مستقیم ایشان را به همۀ علاقمندان عطا بفرماید؛ ﴿إِنَّ رَبِّي قَرِيبٞ مُّجِيبٞ﴾.
- گلشن اسرار، ج ١، ص ٢٠.