عنوان بصری ج5

 قبلاً این مسائل مطرح شد،¹ و طبعاً مفاسدی هم بر این قضیّه مترتّب است؛ چون نفس ما یک نفس تأثیر پذیر است، نه تأثیر گذار و هنوز به مرتبۀ تأثیر گذاری نرسیده است، طبعاً این مطالب در او اثر می‌کند و اگر در یک موقعیّت خاص باشد، ممکن است اثرات مفسده انگیز غیر قابل جبرانی بر جریان خارج از خودش به‌وجود بیاورد!

 این مطلب از نقطه‌نظر سلوکی بسیار حائز اهمّیت است؛ چون ما در بسیاری از اوقات می‌بینیم که افراد در این مطلب گیر هستند! مطالبی را که در این جلسه می‌خواهم مطرح کنم بسیار حسّاس و مهم است و نسبت به راه انسان بسیار تعیین‌کننده است و شاید تا به‌حال این مطالب را نگفته باشم!

معنای دوّم سلوک: عبودیّت و قطع تعلّقات

 راه سلوک عبارت است از راه عبودیّت! همان‌طوری‌که وقتی عنوان بصری از حضرت سؤال می‌کند: «حقیقت عبودیّت چیست؟» امام صادق علیه السّلام حقیقت عبودیّت را در سه فقره برای او ذکر می‌کنند. فقرۀ اوّل:

أن لا یَرَی العبدُ لِنفسِه فی ما خَوَّلَه اللَهُ مِلکًا؛ «اینکه بنده هیچ‌گاه برای خود [در آنچه خدا به او عنایت فرموده] مِلک و مالی را نبیند!»

یعنی به مالی که در تصرّف او است نظر استقلالی نیندازد و آن‌چنان از آن‌ِ خویش نداند که نتواند آن را از خود سلب کند. مثلاً این عبا و لباسی که من و شما پوشیده‌ایم به‌حسب ظاهر در تصرّف ما است و طبعاً کسی هم حقّ تعدّی به این لباس را ندارد؛ گرچه ما در این زمینه هم مسائلی داریم و از بزرگان هم مطالبی هست، ولی فعلاً جای طرح آنها نیست و آنها را به بعد موکول می‌کنیم.

 حالا گاهی‌اوقات من به عبای خود از این نظر می‌نگرم که: «به‌به، چه عبای خوبی است!² خوب است که ما این را برای خودمان نگه داریم و در مجالس بپوشیم!»