
عنوان بصری ج5
حقیقت عبودیت
شرح فقره «ما حقیقة العبودیة؟ قال: ثلاثة اشیاء ...»
عنوان بصری ج5
33و حضرت اجازۀ ملاقات ندادند و او را رد کردند!1
آیا شما که قصد ملاقات حضرت را داری در فکر صابونت هستی؟! اگر بر فرض صابونت را دزد میبُرد چه میکردی؟! تو داری به ملاقات چه شخصی میروی؟ تو به ملاقات کسی میروی که تمام عوالم مُلک و ملکوت در تصرّف و اختیار او است, آنوقت به فکر چند عدد صابون خود هستی که روی پشت بام پهن شده است؟! این مسئله است!
معنای سوّم سلوک: سپردن امور به خداوند
تا اینجا بحث پیرامون فقرۀ اوّل بود. حضرت در فقرات دیگر میفرمایند:
بنده هیچ تدبیری نکند غیر از آنچه خدا برای او قرار داده؛ و هیچ اشتغالی نداشته باشد إلاّ به آنچه خدا به او امر کرده و یا او را نهی فرموده است!2
این مسیر، مسیر سلوک است! پس در مسیر سلوک باید همۀ امور به پروردگار متعال ختم بشود؛ نه به کس دیگر و نه به ذات دیگر! انسان باید در این راستا افکارش را تصحیح و توجیه کند!
روی این حساب، انسان هرچه بیشتر در نفس خود و در فکر خود، امور را به پروردگار ارجاع دهد ـ البتّه واقعاً؛ نهاینکه فقط ظاهراً بگوید همۀ کارها در دست خدا است ـ و بر آنچه خداوند برای او تقدیر کرده راضی باشد, راه او بهسمت پروردگار نزدیکتر، و مسیر او بازتر و صافتر خواهد شد!
حالا اگر انسان این کار را نکند، خدا با او چهکار میکند؟ خدا که دست از مالکیّتش برنمیدارد، خدا که دست از قیّومیتش برنمیدارد، خدا که دست از اراده و اطلاقش برنمیدارد! خدا میگوید: برو هر کاری دلت میخواهد بکن! تو میگویی کار دست من نیست؟ بسیار خوب، بگو دست خودت است! حالا اگر بگویی دست
- إلزام النّاصب، ج ٢، ص ٢٨ ـ ٣١؛ مطلع انوار، ج ١، ص ١١٩.
- بحار الأنوار، ج ١، ص ٢٢٥:
«و لا یُدَبّرَ العبدُ لنفسهِ تَدبیرًا؛ و جُملةُ اشتِغالِه فیما أمَرَهُ تَعالَی بِه و نَهاهُ عَنه.»
