ترجمۀ تفسیر المیزان ج 3

اسحاق از رجال خود نقل كرده كه وقتى رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) در جنگ بدر با كفار قريش برخورد نمود، و فاتحانه به مدينه برگشت، يهوديان مدينه را در بازار قينقاع جمع كرد، و فرمود: «اى گروه يهود! بر حذر باشيد، از اينكه خداوند شما را به همان سرنوشتى دچار كند كه قريش را در بدر دچار كرد، و قبل از آنكه بر سرتان بيايد آنچه بر سر آنان آمد اسلام را بپذيريد، چون شما مى‌دانيد كه من پيامبرى مرسلم، و نشانه‌هاى نبوت مرا در كتب خود ديده‌ايد»، يهوديان گفتند: «اى محمد اگر در جنگ بدر بر قريش فايق شدى مغرور مشو، زيرا با مردمى روبرو شدى كه از آداب جنگ چيزى نمى‌دانستند، نتيجتا تو بر آنان غلبه كردى، و اما اگر روزى ما با تو به قتال برخيزيم آن وقت خواهى فهميد كه ما مرد كارزاريم»، به دنبال اين جريان آيه بالا نازل شد.

مؤلف: اين روايت را در المنثور¹ هم از ابن اسحاق، و ابن جرير، و بيهقى در كتاب (دلائل)، از ابن عباس آورده‌اند، و قريب به اين مضمون را قمى‌² در تفسير خود نقل كرده و ليكن خواننده گرامى توجه فرمود كه سياق آيات مورد بحث، با اين نظريه كه در باره يهود نازل شده باشد آن طور كه بايد نمى‌سازد، و مناسب‌تر با سياق اين است كه بگوئيم، اين آيات بعد از جنگ احد نازل شده (و خدا داناتر است).

و در كافى‌³، و تفسير عياشى‌⁴ از امام صادق (علیه السلام) روايت شده كه امام صادق (علیه السلام) فرمود: مردم در دنيا و آخرت از هيچ لذتى بهره نمى‌برند، كه لذيذتر از زنان باشد، و اين كلام خداست، آنجا كه مى‌فرمايد: ﴿زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ اَلشَّهَوَاتِ مِنَ اَلنِّسَاءِ وَ اَلْبَنِينَ...﴾ آن گاه فرمود: «اهل بهشت هم از هيچ لذتى به قدر لذت نكاح لذت نمى‌برند، نه خوردنى‌ها و نه نوشيدنيها».

مؤلف: امام (علیه السلام) اين معنا را از ترتيبى كه در آيه شريفه است استفاده كرده، چون در آيه حب زنان را مقدم و جلوتر از ساير لذائذ ذكر كرده، و آن گاه اين شهوات را متاع دنيا خوانده، و فرمود: كه شهوات بهشت بهتر از شهوات دنيا است.

و منظور امام (علیه السلام) از اينكه لذت نكاح را بالاترين لذائذ معرفى نموده، و لذيذترين لذائذ را منحصر در آن كرده، انحصار نسبى بوده، خواسته است بفرمايد: لذت نكاح