ترجمۀ تفسیر المیزان ج 3
جلد سوم کتاب تفسیر المیزان، شامل ترجمه و بیان آیات 1 الی 120 سوره آل عمران است. در جلد سوم تفسیر المیزان، علامه طباطبایی، ابتدا با بیان و تفسیر آیات 1 تا 6 سوره آل عمران، به توصیف هدف کلی این سوره و زمان و شرایط نزول آن اشاره میکند. اینکه در تمام آیات این سوره، مومنین به وحدت و آمادگی برای مقابله با دشمنان توصیه شدهاند؛ و معنا و مفهوم تمامی آیات سوره آل عمران در همین 6 آیه ابتدایی خلاصه شدهاند. از جمله مباحث و موضوعات مهمی که در این جلد و در ضمن بیان و تفسیر آیات 1 تا 120 سوره آل عمران آمده، عبارت است از: • معنی و منظور از عبارت «عذاب» در قرآن • چگونگی خلق شدن جنین و نوشتن سرنوشت او توسط فرشتگان و به اذن خدا • هدف از خلقت انسان و رسیدن انسان به کمال از راه خودشناسی و تربیت علمی و عملی • منشا اصلی آتش و سوختن دیگران در آتش آنها • معنی و منظور از شدیدالعقاب بودن پروردگار • زینت یافتن دنیا و متاع دنیوی در نظر انسان • پنج ویژگی ممتاز متقین از نظر قرآن • منحصر بودن خیر در وجود پروردگار • منظور از بیرون آوردن مرده از زنده و زنده از مرده • تقسیم بندی رزق و روزی بر دو نوع عام و خاص • بحث روایی پیرامون آیا ملک و حکومت بنی امیه را خدا به آنها داد؟ • جمله ای که دلیل بر مشروعیت «تقیه» است • معنای کلمه «آل» و منظور از عبارت «آل ابراهیم» و «آل عمران» • محال بودن تسلط یافتن شیاطین بر انبیا و ماجرای صاحب فرزند شدن حضرت زکریا در پیری • بحث روایتی پیرامون مادر حضرت مریم و زکریا • عمومی بودن بعثت حضرت عیسی و اختصاص یافتن رسالت او به سوی بنی اسرائیل • روایاتی در مورد برترین زنان عالم • روایاتی پیرامون چگونگی عروج حضرت عیسی به سوی آسمان • داستان مباهله و انطباق آیه مباهله با اهل بیت پیامبر • جواب خدا به سخنان یهودر در مورد تغییر قبله مسلمین از بیت المقدس به کعبه • داستان گفتگوی پادشاه حبش و مسلمانان مهاجر در حضور مشرکین مکه
مرتب سازی:
ترجمۀ تفسیر المیزان ج 3
40... ﴿يَا صَاحِبَيِ اَلسِّجْنِ أَمَّا أَحَدُكُمَا فَيَسْقِي رَبَّهُ خَمْراً وَ أَمَّا اَلْآخَرُ فَيُصْلَبُ فَتَأْكُلُ اَلطَّيْرُ مِنْ رَأْسِهِ قُضِيَ اَلْأَمْرُ اَلَّذِي فِيهِ تَسْتَفْتِيَانِ﴾1.
و در جاى ديگر خطاب به يوسف مىفرمايد: ﴿وَ يُعَلِّمُكَ مِنْ تَأْوِيلِ اَلْأَحَادِيثِ﴾2.
و نيز مىفرمايد: ﴿وَ لِنُعَلِّمَهُ مِنْ تَأْوِيلِ اَلْأَحَادِيثِ﴾3.
باز در جاى ديگر از يوسف نقل فرموده كه در مناجاتش با خداى تعالى گفت: ﴿وَ عَلَّمْتَنِي مِنْ تَأْوِيلِ اَلْأَحَادِيثِ﴾4.
پس ملاحظه كرديد كه در تمامى اين موارد از داستان يوسف كلمه «تاويل» در حوادثى استعمال شده كه سرانجام رؤيا به آن حوادث منجر مىشود، و آنچه صاحب رؤيا در خواب مىبيند صورت و مثالى از آن حوادث است، پس نسبتى كه ميان آن حوادث و ميان رؤياها هست همان نسبتى است كه ميان صورت و معنا است، صورتى كه، معنا به آن صورت جلوه مىكند.
و به عبارت ديگر نسبتى است كه ميان حقيقت مجسم شده با مثال آن حقيقت است هم چنان كه در آياتى كه از داستان موسى و خضر (علیه السلام) نقل كرديم جريان از اين قرار بود و در آيه شريفه: ﴿وَ أَوْفُوا اَلْكَيْلَ إِذَا كِلْتُمْ... وَ أَحْسَنُ تَأْوِيلاً﴾5 نيز از همين باب است.
از دقت در آيات قيامت به دست مىآيد كه در آن آيات نيز جريان بدين منوال است، و لفظ تاويل در آن آيات هم همين معنا را مىدهد، مثلا در آيه:
- و با يوسف دو جوان به زندان افتادند، يكى از آن دو نفر به يوسف گفت: من در خواب مىبينم براى ساختن شراب، انگور مىفشارم، ديگرى گفت: من هم در خواب ديدم كه بر بالاى سر، نانى راى حمل مىكنم و مرغان از آن نان مىخورند، حال بگو، تاويل اين دو رؤيا چيست؟ كه ما تو راى از نيكوكاران تشخيص دادهايم...
يوسف گفت: اى دو رفيق زندانى من، يكى از شما از زندان نجات مىيابد، و ساقى شراب دربار مىگردد، و آن ديگرى بدار آويخته مىشود، و آن قدر بر بالاى دار مىماند كه مرغان از گوشت سرش مىخورند، اين قضايى است كه در باره امرى كه مىپرسيد حتمى شده است. يوسف، آيه 41. - خداى تعالى تو راى نصيبى از تاويل احاديث آموخته است. يوسف، آيه 6.
- ما از اين كار غرضها داشتيم كه يكى از آنها اين بود كه او راى بهرهاى از علم تاويل، احاديث بياموزيم. يوسف، آيه 21.
- و «خدايا» تو مرا سهمى از تاويل احاديث آموختى. يوسف، آيه 101.
- اسرى آيه: 35.
- و با يوسف دو جوان به زندان افتادند، يكى از آن دو نفر به يوسف گفت: من در خواب مىبينم براى ساختن شراب، انگور مىفشارم، ديگرى گفت: من هم در خواب ديدم كه بر بالاى سر، نانى راى حمل مىكنم و مرغان از آن نان مىخورند، حال بگو، تاويل اين دو رؤيا چيست؟ كه ما تو راى از نيكوكاران تشخيص دادهايم...