ترجمۀ تفسیر المیزان ج 3

در قرآن كريم هم به اين اعتبار آياتى وارد شده مانند آيه‌ ﴿أَمْ تَسْأَلُهُمْ خَرْجاً فَخَرَاجُ رَبِّكَ خَيْرٌ وَ هُوَ خَيْرُ اَلرَّازِقِينَ﴾‍¹.

و نيز از شعيب حكايت فرموده كه به قوم خود گفت: ﴿يَا قَوْمِ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ كُنْتُ عَلىَ بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي وَ رَزَقَنِي مِنْهُ رِزْقاً حَسَناً﴾‍² كه مراد وى از «رزق حسن» نبوت و علم بود، و از اين قبيل‌اند آيات مربوطه ديگر.

و آنچه از آيه شريفه: ﴿إِنَّ اَللَّهَ هُوَ اَلرَّزَّاقُ ذُو اَلْقُوَّةِ اَلْمَتِينُ﴾‍³ بر مى‌آيد البته با در نظر گرفتن اينكه مقام آن، مقام حصر است اين است كه اولا رزق به طور حقيقت جز به خدا منسوب نمى‌شود، و هر جا به غير او نسبتش دهند از قبيل نسبت عمل خدا به غير خدا دادن است، مانند آيه: ﴿وَ اَللَّهُ خَيْرُ اَلرَّازِقِينَ﴾‍⁴ كه از آن استفاده مى‌شود رازق بسيار است، و خدا بهترين آنان است، و نيز مانند آيه: ﴿وَ اُرْزُقُوهُمْ فِيهَا وَ اُكْسُوهُمْ﴾‍⁵ همانطور كه مى‌بينيم ملك و عزت كه مخصوص ذات خدا است، به غير خدا هم نسبت داده شده، به اين اعتبار كه غير او هم به اذن و تمليك او، ملك و عزت دارند.

و ثانيا استفاده مى‌شود كه آنچه خلق در وجودشان از آن بهره‌مند مى‌شوند رزق ايشان و خدا رازق آن رزق است، دليل بر اين معنا علاوه بر آيات بسيارى كه در باره رزق، سخن گفته، آيات زياد ديگرى است كه دلالت دارد بر اينكه خلق و امر و حكم و ملك (به كسره ميم) و مشيت و تدبير و خير همه خاص خداى عز و جل است.

آنچه انسان در راه حرام مورد بهره بردارى قرار مى‌دهد رزق خدا نيست‌

و ثالثا بر مى‌آيد كه آنچه انسان در راه حرام مورد بهره‌بردارى قرار مى‌دهد، رزق خدا نيست، و نبايد وسيله معصيت را به خدا نسبت داد، براى اينكه خود خدا معاصى بندگان را به خود نسبت نداده، و تشريع عمل زشت را از خود نفى نموده فرمود: ﴿قُلْ إِنَّ اَللَّهَ لاَ يَأْمُرُ بِالْفَحْشَاءِ أَ تَقُولُونَ عَلَى اَللَّهِ مَا لاَ تَعْلَمُونَ﴾‍⁶.