ترجمۀ تفسیر المیزان ج 9
جلد نهم کتاب تفسیر المیزان، شامل ترجمه و بیان سوره انفال و سوره توبه است. سوره انفال و توبه در مدینه نازل شده که انفال، دارای هفتاد و پنج آیه و توبه، دارای 129 آیه است. در این جلد، هر دو سوره به صورت کامل مورد بررسی، بیان و تفسیر قرار میگیرد. در جلد نهم تفسیر المیزان، علامه طباطبایی، ابتدا با بیان و تفسیر آیات 1 تا 6 سوره انفال، عنوان میکند که این سوره، بعد از واقعه جنگ بدر نازل شده و و مسائل مختلفی در مورد جهاد، غنیمت جنگی و انفال و هجرت بیان میکند. پس از بیان آیات این سوره، ایشان وارد بیان و تفسیر سوره توبه میشوند. ابتدای این سوره به بیزاری از کفار، قسمتی از آن مربوط به قتال با مشرکین و اهل کتاب، و قسمت مهمی نیز به موضوع منافقین میپردازد. برخی از مهم ترین بحث های مطرح شده در جلد نهم تفسیر المیزان به شرح زیر است: • خطبه رسول خدا در روز جنگ بدر برای لشکر اسلام • اسامی کفّاری که در جنگ بدر به دست امیرالمؤمنین هلاک شدند • پیروزی در جنگ بدر با امداد غیبی • شش دستور جنگی به سربازان اسلام • روایاتی پیرامون خمس و مستحقان آن • روایاتی پیرامون اسیر گرفتن مشرکین در جنگ بدر • حج اکبر بودن روز عید قربان در روایات شیعه • بیان آیات مربوط به جنگ حنین • حکم حرمت قتال در ماههای حرام چهارگانه • موارد مصرف صدقات واجبه (زکوات) • روایاتی در مورد تقسیم صدقات واجب و مستحقین آن • نگرانی منافقین از برملا شدن توطئه شان • منظور از جهاد با منافقین • شرح حال منافقینی که از پرداخت زکات سرپیچی کردند • نهی از نمازخواندن بر جنازه منافقین و ایستادن در کنار قبر آنان • کسانی که حجم وجوب جهاد از آنها برداشته شده • علت وجوب تبرّی از دشمنان خدا • حال مومنین و منافقین در موقع نزول سوره قرآنی
مرتب سازی:
ترجمۀ تفسیر المیزان ج 9
40آنكه ديگران هم با آن جناب شريك بودهاند، و اين عده همانطورى كه گفتيم اكثريت كشتگان در جنگ بدر را تشكيل مىدهند1.
مؤلف: بطورى كه مجمع البيان مىگويد غير از شيخ مفيد بعضى از مورخين گفتهاند كه در روز جنگ بدر بيست و هفت نفر كشته شدند، واقدى گفته است آن عدهاى كه مورد اتفاق است كه به دست آن حضرت كشته شدهاند نه نفرند، و ما بقى مورد اختلاف است2.
ليكن بحث دقيق در پيرامون اين داستان و بررسى اشعارى كه از شعراى عرب در اين باره رسيده، و دقت در حوادث مختلفى كه بعد از جنگ بدر اتفاق افتاده آدمى را نسبت به اختلاف مزبور بدبين مىكند، علاوه بر اينكه خود واقدى از محمد بن اسحاق نقل مىكند كه گفته است اكثر كشتگان در جنگ بدر به دست على (علیه السلام) كشته شدهاند.
و همين واقدى بطورى كه ابن ابى الحديد از او نقل مىكند گفته است: كشتگان واقعه بدر پنجاه و دو نفر بودند، و قتل بيست و چهار نفر از ايشان را به على (علیه السلام) نسبت داده است، كه يا او خودش به تنهايى كشته و يا ديگران را در اين باره كمك كرده است.
و از جمله اشعار اين داستان، شعر سيد بن ابى اياس است كه مشركين قريش را تحريك مىكند به كشتن على (علیه السلام) و از جمله آن ابيات بطورى كه ارشاد و مناقب نقل كردهاند چند بيت ذيل است:
فى كل مجمع غاية أخزاكم *** جزع ابر على المذاكى القرح لله دركم أ لما تنكروا *** قد ينكر الحر الكريم و يستحيى هذا ابن فاطمة الذى افناكم *** ذبحا و قتلة قعصة لم تذبح اعطوه خرجا و اتقوا تضريبه *** فعل الذليل و بيعة لم تربح اين الكهول و اين كل دعامة *** فى المعضلات و أين زين الأبطح افناهم قعصا و ضربا يفترى *** بالسيف يعمل حده لم يصفح3 - ارشاد مفيد، ص 39-43.
- مجمع البيان، ج 4، ص 559.
- در تمامى صحنههايى كه علمى افراشته شد شما را ذليل و زبون كرد - جوان نورسى كه بر اسبان پنجساله و جنگ ديده غلبه كرد.
براى خدا باد خيرتان، آيا زشت نمىدانيد؟ - با اينكه هر آزاد مردى از اين وضع ننگ داشته و شرم مىكند.
اين (على بن ابى طالب) پسر فاطمه را كه نابودتان كرده - گاهى كشته و گاهى سر بريده و گاهى نابود كرده.
(اگر خجالت نمىكشيد) به او جزيه بدهيد و يا با كمال ذلت با او بيعت كنيد بيعتى كه (هيچ قومى را) سود نبخشيده.
(آه) كجايند بزرگ مردان و آن همه بزرگان قوم كه در مشكلات پناهگاهانى بودند؟ كجاست زينت و مايه افتخار ابطح.
آرى على همه آنان را از بين برد يكى را به ضرب دست و آن ديگرى را به ضرب شمشير ضربتى خيره كننده و شمشيرى كه از بريدن هيچ چيز دريغ نكرده.