ترجمۀ تفسیر المیزان ج 18

ناصبه، و چون اين مساله مربوط به علم نحو است خواننده را بدين علم ارجاع مى‌دهيم.

﴿فَمَا أُوتِيتُمْ مِنْ شَيْ‌ءٍ فَمَتَاعُ اَلْحَيَاةِ اَلدُّنْيَا...﴾ 

اين آيه تفصيل و شرحى است براى مساله روزى دادن كه قبلا بدان اشاره كرده بود، و آن را تقسيم مى‌كند به رزق عمومى و خصوصى. رزق عمومى عبارت است از ماديات كه خداوند آن را هم به مؤمن و هم به كافر داده. و رزق خصوصى عبارت است از آنچه نزد خدا ذخيره شده براى آخرت مؤمنين به تنهايى. و به مناسبت ذكرى هم از اوصاف مؤمنين نموده و اشاره‌اى هم به آينده ستمكاران در قيامت مى‌كند.

پس در جمله مورد بحث خطاب «اوتيتم» - به طورى كه از سياق برمى‌آيد - به عموم مردم است، نه خصوص مشركين. و مراد از ﴿أُوتِيتُمْ مِنْ شَيْ‌ءٍ‌﴾ تمامى نعمت‌هايى است كه خدا به مردم روزى كرده. و اگر كلمه «متاع» را به كلمه «حياة» اضافه فرموده، اشاره است به اينكه نعمت‌هاى مادى، روزى قطع مى‌شود و ثبات و دوامى ندارد. و معناى آيه اين است: آنچه به شما داده شده از نعمت‌هايى كه نزد شما است، متاعى است كه در روزهاى اندكى از آن تمتع مى‌بريد.

﴿وَ مَا عِنْدَ اَللَّهِ خَيْرٌ وَ أَبْقىَ لِلَّذِينَ آمَنُوا وَ عَلىَ رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ﴾ مراد از ﴿مَا عِنْدَ اَللَّهِ‌﴾ ثواب‌هايى است كه خدا براى مؤمنين ذخيره كرده تا در آخرت به عنوان پاداش به ايشان بدهد. و لام در جمله‌ ﴿لِلَّذِينَ آمَنُوا﴾ لام ملك است، و اين جار و مجرور ظرف لغوى است. بعضى هم گفته‌اند لام متعلق است به كلمه «ابقى» .ولى وجه اول روشن‌تر است. «و بهتر بودن آنچه نزد خداست» بدين جهت است كه خالص است و آميخته با ناگواريها نيست و باقى‌تر بودن آن براى اين است كه مانند نعمت‌هاى دنيا با پايان پذيرفتن دنيا پايان نمى‌پذيرد.

صفات نيك مؤمنين: اجتناب از كبائر و فواحش، گذشت، دفع ظلم از يكديگر و...

﴿وَ اَلَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبَائِرَ اَلْإِثْمِ وَ اَلْفَوَاحِشَ وَ إِذَا مَا غَضِبُوا هُمْ يَغْفِرُونَ‌﴾ 

اين جمله عطف است بر جمله «الذين آمنوا» و اين آيه با دو آيه بعدش صفات نيك مؤمنين را مى‌شمارد. و اينكه بعضى از مفسرين آن را كلام تازه‌اى دانسته‌اند، حرفى است كه با سياق سازش ندارد.

و «كبائر الاثم» عبارت است از گناهان كبيره‌اى كه آثار سوئش بزرگ است، و خداى تعالى از جمله آنها مى‌گسارى و قمار را شمرده، و فرموده‌ ﴿قُلْ فِيهِمَا إِثْمٌ كَبِيرٌ﴾¹ و كلمه «فواحش» جمع «فاحشة» است كه به معناى گناه شنيع و بى‌شرمانه است، و خداى تعالى