
آموزههای معرفت ج 3
شرح دعای ابوحمزه ثمالی
شرح فقرات ذیل از دعای ابو حمزه : الحمدُ للّه الّذی أدعوهُ فیُجیبُنی و إن کنتُ بَطیئًا حینَ یَدعونی، و الحمدُ لِله الّذی أسألُه فَیُعطینی و إن کُنتُ بَخیلًا حینَ یَستقرِضُنی، و الحَمدُ لِلَّه الّذی أُنادیه کُلّما شِئتُ لِحاجَتی و أخلو به حَیثُ شِئتُ لِسِرّی بِغیر شَفیعٍ فَیَقضی لی حاجتی. الحمدُ لِلَّه الّذی لا أدعو غیرَه و لو دَعوتُ غَیرَه لم یَستجِب لی دعائی، و الحمدُ للَّه الّذی لا أرجو غیرَه و لو رجوتُ غیرَه لأخلَفَ رَجائی و الحمدُ للّه الّذى یَحلُم عنّى حتّى کأنّى لا ذَنبَ لى فَربّی أحمَدُ شیءٍ عِندی و أحَقُّ بِحَمدی
آموزههای معرفت ج 3
103«صحیح نیست و معلوم نیست که از امیرالمؤمنین باشد!»1 چرا از امیرالمؤمنین نباشد؟!2 همۀ اینها یک عبارت است! میگویند: «نهج البلاغة سند ندارد!»3 پس چطور بقیّهاش سند دارد؟! خود شما خطبات اوّل را در نماز جمعه میخوانید، امّا به مسائل مربوط به زن که میرسید، میگویید: سند ندارد! بالای منبر آن نامۀ امیرالمؤمنین به مالک اشتر4 را میخوانید و ترجمه میکنید، ولی آنجا نمیگویید سند ندارد! درحالیکه همه یکی است. سند آن نامۀ امیرالمؤمنین غیر از نهج البلاغه که در جایی نیست؟! البتّه یک کتاب به نام مصادر نهج البلاغة آمده،5 ولی بالأخره اینها هم جزء نهج البلاغه است.
اصلاً مگر ممکن است که شما این وصیّت امیرالمؤمنین به امام حسن در حاضرین
- رجوع شود به مجموعه آثار شهید مطهّری، ج ١٩، ص ٦١٩ ـ ٦٢٢؛ معاد شناسی، ج ٧، ص ٢٨٤.
- جهت اطّلاع از سند این وصیّتنامه، رجوع شود به کشف المحجّة، ص ٢٢٠؛ امام شناسی، ج ١٦، ص ١٢٩.
- ولایت فقیه در حکومت اسلام، ج ٢، ص ١٧٦:
«سند نهج البلاغه کافی است که به سیّد رضی برسد و با وجود ایشان احتیاج به سند دیگری نداریم. بعضی گفتهاند: ”سند نهج البلاغه مقطوع است و سیّد رضی مطالب آن را مرسلاً نقل نموده و آنها را به امام علیه السّلام نرسانده است و لذا حجّیت ندارد.“
این کلام بسیار سخیف و بهکلّی از درجۀ اعتبار ساقط است؛ زیرا سیّد رضی أعلَی مَقامًا و أرفَعُ مَنزِلَةً و أجَلُّ شَأنًا است از اینکه چیزی را به امیرالمؤمنین علیه السّلام بالقطع و الیقین نسبت دهد، درحالتیکه برای او بالعلم و الیقین ثابت نشده باشد. بنابراین إتقان سند نهج البلاغه ـ علاوه بر مضمون و متن منحصر بهفرد آن که تحقیقاً از مقام ولایت صادر گشته است ـ إتقان خود سیّد رضی است. بنابراین هرگاه مطلب به نهج البلاغه رسید، دیگر بحث از سند آن مثل بحث از سند قرآن است که مقطوعٌ به است.»
همچنین جهت اطّلاع از سند سخنان امیرالمؤمنین علیه السّلام در نهج البلاغة، رجوع شود به تمام نهج البلاغة، سیّد صادق موسوی؛ مستدرک نهج البلاغة، هادی آلکاشفالغطاء؛ الدلائل و المسائل، هبةالدّین حسینی شهرستانی، ج ٥؛ مصادر نهج البلاغة، عبداللَه نعمة؛ اسناد و مدارک نهج البلاغه، محمّد دشتی؛ روات و محدّثین نهج البلاغه، محمّد دشتی؛ مصادر نهج البلاغة و أسانیده، عبدالزّهراء حسینی. - نهج البلاغة (صبحی صالح)، ص ٤٢٦ ـ ٤٤٥.
- مصادر نهج البلاغة، عبداللَه نعمة؛ مصادر نهج البلاغة و أسانیده، عبدالزّهراء حسینی.
