آموزه‌های معرفت ج 3

دو جهت مهم و اساسی در حمد پروردگار

 بنابراین جهت اوّل در مستوجب حمد بودن خداوند متعال از این نقطه‌نظر است که همیشه با ما است و همیشه در کنار ما است و هیچ آنی از آنات نیست که در آن لحظه، ارتباط بین انسان و او قطع باشد، زمانی‌که انسان تلفن می‌زند، تلفن او مشغول باشد یا مثل ما سیم تلفن را از خط بیرون کشیده باشد! همیشه تلفن او وصل است و همیشه به‌تعداد افراد بنی‌آدم ـ حالا غیر بنی‌آدم که دیگر بماند ـ کابل‌کشی کرده است و هر کسی یک کابل خاص دارد، هر کسی شمارۀ خاصّی دارد، هر کسی یک رقم خاصّی دارد که رقم این شخص با رقم آن شخص تفاوت می‌کند. هر وقت هم تلفن بزنید، او گوشی را برمی‌دارد. این تدبیر از چه مرکزی است؟! ﴿لَا تَأۡخُذُهُۥ سِنَةٞ وَلَا نَوۡمٞ﴾؛¹ «چُرت و خواب او را نمی‌گیرد.» معنایش این است که مرکز همیشه کار می‌کند و سرویس می‌دهد و همیشه افراد را ساپورت² می‌کند.

 پس یک طرفِ حمد در «الحَمدُ للّه الّذی أدعوهُ فیُجیبُنی» طرف او است که فاعلیّت خداوند در ارتباط و تعلّق به ما تام است؛ یعنی نُعاس، سنه، چُرت و نوم او را نمی‌گیرد، همیشه حضور دارد و ما از این نقطه‌نظر، ذاتی غیر از او پیدا نمی‌کنیم.

 جهت دوّم از طرف ما است که خدا کسی را جواب می‌دهد که هیچ ندارد. کسی که فقط سؤال کردن را دارد و غیر از آن، هیچ چیز قابل عَرضه‌ای ندارد. چون انسان وقتی که چیزی را از شخصی درخواست می‌کند، آن شخص به این امید جواب انسان را می‌دهد که بعداً او تلافی می‌کند، ولی دربارۀ انسان و خدا این‌طور نیست!

 اوّلاً: چون انسان از خود هیچ ندارد و هرچه دارد از خدا دارد و در واقع از کیسۀ خود او خرج می‌کند. اگر عبادتی کرده و در آن عبادت او را خوانده، توفیق این عبادت را او داده است، و إلاّ او نمی‌خواند و خوابش می‌برد. اگر روزه‌ای می‌گیرد و در روزه او را می‌خواند و طلب می‌کند، این روزه و این صوم بتوفیقٍ مِن اللَه نصیب او