آموزه‌های معرفت ج 3

ٱلۡإِنسَٰنَ لَيَطۡغَىٰٓ * أَن رَّءَاهُ ٱسۡتَغۡنَىٰٓ﴾؛¹ طغیان یعنی تعلّق به مادّه و تعلّق به اهواء. انسان همین‌که می‌بیند بی‌نیاز است و احتیاج ندارد، رها می‌کند؛ امّا وقتی که احتیاج دارد می‌رود! و ای کاش انسان همیشه آن احتیاج به مبدأ و آن جهل و ادراک جهل و احتیاج به رفع جهل را در خود زنده نگه دارد و مسائل، موجب انصراف و انحراف او نشود!

 چرا «بَطیئًا حینَ یَدعونی»؟ چون ﴿أَن رَّءَاهُ ٱسۡتَغۡنَىٰٓ﴾! اگر احساس استغنا نمی‌کرد که بطیء نبود! وقتی که می‌گویند: اگر تا فردا قلب این مریض عمل نشود از دنیا می‌رود، آیا باز  هم بطیء است؟! لا یَرجعُ إلَی الطّبیبِ؟! آیا همین‌طور می‌نشیند و می‌گوید: خدا بزرگ است؟! چرا این‌طور نمی‌گوید؟ چون لا یَراهُ استَغنَی؛ الآن خود را مستغنی نمی‌بیند، بلکه الآن یَریٰ نفسَه مُحتاجًا فَقیرًا ذو عِلّةٍ و شدّةٍ!

 اگر با همین اجهزۀ جدیده عکسی از او بگیرند و به او بگویند الآن خیلی ضرورت ندارد که شما عمل کنید و اگر چند سال دیگر هم عمل کنید اشکالی ندارد و خیلی مسئلۀ مهمّی نیست؛ زیرا این رگ‌های کرونر² خیلی ضیق نشده است که نیاز به عمل داشته باشد و ممکن است که بعداً آلات و ادوات و قرص‌ها و داروهایی بیاید³ که پلاکت‌های دور عروق را حل می‌کند، در این‌صورت دیگر عجله ندارد؛ چون یَراهُ استَغنَی! تا این خبر را به او می‌دهند دیگر آن حالت عجله و مراجعه، به بُطء مبدّل می‌شود. به او می‌گویند: «چرا عمل نمی‌کنی؟» او می‌گوید: «حالا مهم نیست، چون فعلاً دستگاه نشان می‌دهد که خیلی ضرورت ندارد.» تا الآن خیال می‌کرد که ضرورت دارد، امّا به‌محض اینکه متوجّه شد ضرورت ندارد، بطیء می‌شود.