آموزههای معرفت ج 3
شرح دعای ابوحمزه ثمالی
شرح فقرات ذیل از دعای ابو حمزه : الحمدُ للّه الّذی أدعوهُ فیُجیبُنی و إن کنتُ بَطیئًا حینَ یَدعونی، و الحمدُ لِله الّذی أسألُه فَیُعطینی و إن کُنتُ بَخیلًا حینَ یَستقرِضُنی، و الحَمدُ لِلَّه الّذی أُنادیه کُلّما شِئتُ لِحاجَتی و أخلو به حَیثُ شِئتُ لِسِرّی بِغیر شَفیعٍ فَیَقضی لی حاجتی. الحمدُ لِلَّه الّذی لا أدعو غیرَه و لو دَعوتُ غَیرَه لم یَستجِب لی دعائی، و الحمدُ للَّه الّذی لا أرجو غیرَه و لو رجوتُ غیرَه لأخلَفَ رَجائی و الحمدُ للّه الّذى یَحلُم عنّى حتّى کأنّى لا ذَنبَ لى فَربّی أحمَدُ شیءٍ عِندی و أحَقُّ بِحَمدی
مرتب سازی:
آموزههای معرفت ج 3
36در اوقاتی که انسان مشغول تلاوت قرآن است، خدا با انسان صحبت میکند؛ در اوقاتی که انسان مشغول نماز است، انسان با خدا صحبت میکند؛ در سایر اوقات هم مستحب است که لسان انسان به ذکر خدا مشغول باشد.1
دستور ذکر علاّمه طهرانی در اوقات فراغت
یکی از دستوراتی که مرحوم آقا میدادند این بود که میفرمودند: «در هر وقتی از اوقات فراغت آهسته لا إله إلّا اللَه بگویید!» مثلاً وقتی در خیابان راه میروید و یا وقتی در یک جمع نشستهاید.
این لا إله إلّا اللَه گفتن یک اثر تکوینی دارد. هر لا إله إلّا اللَه یک اجابت از طرف او است! سالک اصلاً وقت خالی ندارد؛ یا باید به ذکر خدا مشغول باشد و یا باید به کاری که در راه رضای خدا است اشتغال داشته باشد. اصلاً معنا ندارد این حبل منقطع شود و این ریسمان و تعلّق قطع شود! همیشه و در همۀ ایّام همینطور است. هر روز و هر ماه و هر لحظهای از لحظات انسان یک حال و یک خصوصیّتی دارد؛ البتّه انسان باید بهترین لحظات را برای فراغت خودش انتخاب کند.2
اجابت الهی برای تمام ادیان و فرق
«الحمدُ للّه الّذی أدعوهُ فیُجیبُنی؛ [حمد مختصّ خدایی است که] هر وقت او را بخوانم، او اجابت میکند!» و این اختصاص به اسلام ندارد؛ بلکه حتّی یهود هم ـ با این مکتب غلط و مشی و مرام باطلی که دارند ـ همینطور هستند و هر وقت خدا
- رجوع شود به الکافی، ج ٢، ص ٤٩٨ ـ ٥٠٠.
- نهج البلاغة (صبحی صالح)، ص ٥٤٥:
«و قالَ علیه السّلام: لِلمُؤمنِ ثَلاثُ ساعاتٍ: فَساعةٌ یُناجی فیها رَبَّه؛ و ساعةٌ یَرُمُّ فیها مَعایِشَهُ [مَعاشَهُ]؛ و ساعةٌ یُخلّی [فیها] بَینَ نَفسِه و بَینَ لَذّتِها فیما یَحِلُّ و یَجمُلُ. و لَیسَ لِلعاقِلِ أن یکونَ شاخِصًا إلّا فی ثَلاثٍ: مَرَمَّةٍ لِمَعاشٍ؛ أو خُطوَةٍ فی مَعادٍ؛ أو لَذّةٍ فی غَیرِ مُحَرّم!»
ترجمه: «امیرالمؤمنین علیه السّلام فرمود: مؤمن را سه ساعت است (و باید شبانهروز خود را سه قسمت کند): ساعتی که با پروردگارش به راز و نیاز است؛ و زمانی که به اصلاح امور زندگی میپردازد؛ و ساعتی که نفس خویش را نسبت به لذّتش در امور حلال و زیباییهای دنیا آزاد میگذارد. عاقل را نشاید که سفر کند مگر در سه چیز: اصلاح امور زندگی؛ یا قدمی در راه آخرت؛ و یا لذّتی در غیر حرام!» (محقّق)