آموزههای معرفت ج 3
شرح دعای ابوحمزه ثمالی
شرح فقرات ذیل از دعای ابو حمزه : الحمدُ للّه الّذی أدعوهُ فیُجیبُنی و إن کنتُ بَطیئًا حینَ یَدعونی، و الحمدُ لِله الّذی أسألُه فَیُعطینی و إن کُنتُ بَخیلًا حینَ یَستقرِضُنی، و الحَمدُ لِلَّه الّذی أُنادیه کُلّما شِئتُ لِحاجَتی و أخلو به حَیثُ شِئتُ لِسِرّی بِغیر شَفیعٍ فَیَقضی لی حاجتی. الحمدُ لِلَّه الّذی لا أدعو غیرَه و لو دَعوتُ غَیرَه لم یَستجِب لی دعائی، و الحمدُ للَّه الّذی لا أرجو غیرَه و لو رجوتُ غیرَه لأخلَفَ رَجائی و الحمدُ للّه الّذى یَحلُم عنّى حتّى کأنّى لا ذَنبَ لى فَربّی أحمَدُ شیءٍ عِندی و أحَقُّ بِحَمدی
مرتب سازی:
آموزههای معرفت ج 3
90تا به او رسیدم، سلام و علیک کردم و گفتم: «آقا، یک قدری دیر شد!» و بعد رفتم. حالا نمیدانم که آیا او منظورم را فهمید یا نه؟! خلاصه وضعیّت همین است!
ملاکات امام سجّاد علیه السّلام نسبت به شناخت عالمان واقعی
چرا حضرت امام سجّاد علیه السّلام در نامه به آن شخص نسبت به اطّلاع از احوال علما، او را از مراجعۀ به علمای سوء برحذر میدارند و همینطور مراتب اعمال خارجی و گفتار و اقوال را بیان میکنند و بعد به او میفرمایند:
اگر میخواهی به احوال و روحیّات اشخاص پی ببری، باید در خلوت و جلوت با آنها همنشینی داشته باشی!
اگر دیدی شخصی اینطور است، غرّه نشو و گول نخور! چهبسا ممکن است که شخصی اینطور باشد. اگر دیدی نمازش اینطور است و روزهاش اینطور است مبادا گول بخوری، شاید برای ریا باشد! اگر دیدی در صحبت هم صداقت به خرج میدهد، باز مبادا گول بخوری!
باید با او ممارست کنی، رفت و آمد و نشست و برخاست داشته باشی تا نقاط ضعف و قوّتش بهدست بیاید و بفهمی که آیا او در کلامش صادق است یا نه!1
- الإحتجاج، ج ٢، ص ٣٢٠:
«عن الرّضا علیه السّلام أنّه قال: ”قالَ عَلیّ بنُ الحسینِ: إذا رَأیتُمُ الرّجُلَ قَد حَسُنَ سَمتُهُ و هَدیُهُ و تَماوَتَ فی مَنطِقِه و تَخاضَعَ فی حَرَکاتِه فَرُوَیدًا لا یَغُرّنّکُم فَما أکثَرَ مَن یُعجِزُهُ تَناوُلُ الدُّنیا و رُکوبُ الحَرامِ مِنها لِضَعفِ نِیَّتِهِ و مَهانَتِهِ و جُبنِ قَلبِهِ، فَنَصَبَ الدّینَ فَخًّا لَها فَهوَ لا یَزالُ یَختُلُ النّاسَ بِظاهِرِهِ، فَإن تَمَکَّنَ مِن حَرامٍ اقتَحَمَهُ.
وَ إذا وَجَدتُموهُ یَعِفُّ عَنِ المالِ الحَرامِ فَروَیدًا لا یَغُرَّنَّکُم، فَإنَّ شَهَواتِ الخَلقِ مُختَلِفَةٌ. فَما أکثَرَ مَن یَنبو عَنِ المالِ الحَرامِ و إن کَثُرَ، و یَحمِلُ نَفسَهُ عَلَى شَوهاءَ قَبِیحَةٍ فَیَأتِی مِنها مُحَرَّمًا.
فَإذا وَجَدتُموهُ یَعِفُّ عَن ذَلِکَ فَروَیدًا لا یَغُرَّنَّکُم حَتّى تَنظُروا ما عُقدَةُ قَلبِهِ. فَما أکثَرَ مَن تَرَکَ ذَلِکَ أجمَعَ، ثُمَّ لا یَرجِعُ إلَى عَقلٍ مَتِینٍ، فَیَکونُ ما یُفسِدُهُ بِجَهلِهِ أکثَرَ مِمّا یُصلِحُهُ بِعَقلِهِ.
فَإذا وَجَدتُم عَقلَهُ مَتِینًا فَروَیدًا لا یَغُرَّنَّکُم حَتّى تَنظُروا أ مَعَ هَواهُ یَکونُ عَلَى عَقلِهِ، أم یَکونُ مَعَ عَقلِهِ عَلَى هَواهُ، و کَیفَ مَحَبَّتُهُ لِلرِّیاساتِ الباطِلَةِ و زُهدِهِ فِیها، فَإنّ فی النّاسِ مَن خَسِرَ الدُّنیا و الآخِرَةَ یَترُکُ الدُّنیا لِلدُّنیا و یَرَى أنّ لَذَّةَ الرِّئاسَةِ الباطِلَةِ أفضَلُ مِن لَذَّةِ الأموالِ و النِّعَمِ المُباحَةِ المُحَلَّلَةِ، فَیَترُکُ ذَلِکَ أجمَعَ [ادامه در صفحه بعد]
- الإحتجاج، ج ٢، ص ٣٢٠: