Name: مثنوی معنوی - دفتر دوم- براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر دوم

17

خر‌فروشانه دو سه زخمش بزد *** کرد با خر آنچه ز‌آن سگ می‌سزد¹
خر جهنده گشت از تیزیّ نیش *** کو زبان تا خر بگوید حالِ خویش‌؟!
گمان بردنِ کاروانیان که: «مگر بَهیمۀ صوفی رنجور است؟!»
چون‌که ‌صوفی بر‌نشست و شد روان *** ر‌و در افتادن گرفت آن هر زمان
هر زمانش خلق بر‌می‌داشتند *** جمله رنجورش همی ‌پنداشتند
آن یکی گوشش همی ‌پیچید سخت *** و آن‌ دگر در زیرِ گامش جُست لَخت‌²
و‌آن‌ دگر در نعلِ او می‌جُست سنگ *** و‌آن‌ دگر در چشمِ او می‌دید رنگ³
باز می‌گفتند: «ای شیخ این ز چیست؟ *** دی نمی‌گفتی که: شُکرْ این خر قوی‌ست؟!»
گفت: «آن خر کاو به شب لا حوْل خورد *** جز بدین شیوه نتاند راه بُرد
چون‌که ‌قوتِ خر به شب لا حوْل بود *** شب مُسَبِّح بود و، روز اندر سجود»
----------
آدمی‌خوارند اغلبْ مردمان *** از سلام‌‌عَلَیک‌شان کم جو امان
🔹 چون ندارد کس غمِ تو مُمتحَن *** خویشْ کارِ خویش باید ساختن
خانۀ دیو است دل‌های همه *** کم پذیر از دیوِ مردم دَمدمه
از دمِ دیو آن‌که او لا حوْل خَورد *** همچو آن خرْ در سر آید در نبرد
هر که در دنیا خورَد تَلبیسِ دیو *** وز عَدوی دوست‌ر‌و تعظیم و ریو
در رهِ اسلام و بر پولِ صراط *** در سر آید همچو آن خر از خُباط⁴
عشوه‌های یارِ بد مَنیوش هین *** دامْ بین، ایمن مرو تو بر زمین
صد هزار ابلیسِ لا حوْل آر بین *** آدما! ابلیس را در مار بین
دم دهد، گوید تو را: «ای جان و دوست!» *** تا چو قصّابی کِشد از دوستْ پوست
دم دهد تا پوستت بیرون کِشد *** وایِ آن کز دشمنان اَفیون چِشد
سر نهد بر پایِ تو قصّاب‌وار *** دم دهد تا خونْت ریزد زار زار
1. اصلاح‌شده براساس نسخۀ قونیه. میرخانی: با سگ می‌سزد.
2. کلاله: زیر کامش.
3. نسخۀ قونیه: می‌دید زنگ (چرک کنار چشم).
4. پول: پل.