Name: مثنوی معنوی - دفتر دوم- براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر دوم

24

----------
شیخِ وامی سال‌ها این کار کرد *** می‌سِتَد می‌داد همچون پایمرد
تخم‌ها می‌کاشت تا روزِ اَجل *** تا بوَد روزِ اَجلْ میرِ اَجلّ
چون‌که ‌عمرِ شیخ در آخِر رسید *** در وجودِ خود نشانِ مرگ دید
وام‌دارانْ گردِ او بنشسته جمع *** شیخ در خود خوش، گدازان همچو شمع‌¹
وام‌داران گشته نومید و تُرُش *** دردِ دل‌ها یار شد با دردِ شُش‌²
شیخ گفت: «این بدگمانان را نگر *** نیست حق را چارصد دینارِ زر؟!»
کودکی «حلوا» ز بیرون بانگ زد *** لافِ حلوا بر امیدِ دانگ زد
شیخْ اشارت کرد خادم را به سَر *** که: «برو آن جمله حلوا را بخر
تا غَریمان چون‌که ‌آن حلوا خورند *** یک زمانی تلخ در من ننگرند»
در زمانْ خادم برون آمد ز در *** تا خَرد آن جمله حلوا را به زر
گفت او را: «کاین همه حلوا به چند؟» *** گفت کودک: «نیمْ دینار است و اَند»
گفت: «نی، از صوفیان افزون مَجو *** نیمْ دینارت دهَم دیگر مگو»
او طَبَق بنْهاد اندر پیشِ شیخ *** تو ببین اسرارِ سِرّ‌اندیشِ شیخ
کرد اشارت با غَریمان: «کاین نَوال *** نَک تبرّک، خوش خورید این را حلال»
🔹 بهرِ فرمانْ جملگی حلقه زدند *** خوش همی ‌خوردند حلوا همچو قند
چون طَبق خالی شد آن کودک سِتَد *** گفت: «دینارم بده ای پُر‌خِرد»
شیخ گفتا: «از کجا آرَم دِرَم؟! *** وام‌دارم، می‌روم سویِ عدم»
کودک از غم زد طَبق را بر زمین *** ناله و گریه برآورْد و حَنین
ناله می‌کرد و فَغان و های‌های: *** «کای مرا بشکسته بودی هر دو پای
کاشکی من گِردِ گُلخَن گشتمی *** بر درِ این خانِقَه نگْذشتمی
صوفیانِ طبل‌خوارِ لقمه‌جو *** سگ‌دلانِ همچو گربه ر‌وی‌شو»
از غَریوِ کودک آنجا خیر و شر *** گِرد آمد، گشت بر کودک حَشَر
پیشِ شیخ آمد که: «ای شیخِ درشت *** تو یقین دان که مرا اُستا بکُشت
گر برِ اُستا رَوَم دستِ تهی *** او مرا بُکشد، اجازت می‌دهی؟!‌»
1. نسخۀ ناسخه: وام‌خواهان.
  وام‌دار: طلب‌کار، وام‌دهنده. سبزواری:‌ وام‌داد اظهر است.
2. نسخۀ ناسخه: وام‌خواهان.