Name: مثنوی معنوی - دفتر دوم- براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر دوم

33

تو همی‌گفتی که: ”خر رفت ای پسر“ *** از همه گویندگان با ذوق‌تر
باز‌می‌گشتم که او خود واقف است *** زین قضا راضی‌ست، مردی عارف است‌»
گفت: «آن را جمله می‌گفتند خَوش *** مر مرا هم ذوق آمد گفتنش
مر مرا تقلیدشان بر باد داد *** که دو صد لعنت بر این تقلید باد
خاصه تقلیدِ چنین بی‌حاصلان *** کآبرو را ریختند از بهرِ نان¹
عکسِ ذوقِ آن جماعت می‌زدی *** وین دلم ز‌آن عکسْ ذوْقین می‌شدی‌»
----------
عکسْ چندان باید از یارانِ خَوش *** که شوی از بَحر بی‌عکسْ آب‌کَش²
عکس کَاوّل زد، تو آن تقلید دان *** چون پیاپی شد، شود تحقیقْ آن
تا نشد تحقیق، از یاران مبُر *** از صدف مگسَل نگشته قطره دُر
صاف خواهی چشمِ عقل و سَمْع را *** بر‌دران تو پرده‌های طمْع را³
ز‌آنکه آن تقلیدِ صوفی از طمَع *** عقل او بربست از نورِ لَمَع
🔹 ز‌آنکه صوفی را طمع بُردش ز راه *** مانْد در خُسران و کارش شد تباه
طمْعِ لوت و طمعِ آن ذوق و سَماع *** مانع آمد عقلِ او را زِ اطّلاع
گر طمع در آینه برخاستی *** در نفاقْ آن آینه چون ماستی
گر ترازو را طمع بودی به مال *** راست کی گفتی ترازو وصفِ حال؟‌!
🔹 گفت: «گیرم کز طمع قارون شوی *** آخِرَ‌الأمر اندر این هامون شوی»⁴
هر نَبی می‌گفت با قوم از صفا: *** «من نخواهم مزدِ پیغام از شما
من دلیلم، حقْ شما را مشتری *** داد حقْ دلّالیَم هر دو سَری
🔹 هست مزدِ کارْ مر دَلّال را *** مزد باید داد تا گوید سزا
چیست مزدِ کار من؟ دیدارِ یار *** ‌‌گر‌چه خود بوبکر بخشد چل هزار
چِل هزارِ او نباشد مزدِ من *** کی بوَد شِبهِ شَبَهْ دُرّ عَدَن؟!»
یک حکایت گویمت بشنو به هوش *** تا بدانی که: طَمع شد بندِ گوش
هر که را باشد طمع، اَلکَن شود *** با طمع کی چشمِ دل روشن شود؟!
1. نسخۀ قونیه:
  ... *** خشمِ ابراهیم با بر آفِلان.
2. نسخۀ بریتانیا (الف): از بَحرِ معنا آب‌کَش.
3. نسخۀ قونیه: چشم و عقل و سمْع را.
4. الحاقی از مثنوی شریف.