Name: مثنوی معنوی - دفتر دوم- براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر دوم

39

چون شبانگه از شتر آمد به زیر *** کُرد گفتش: «منزلم دور است و دیر
بر‌نشستی اُشتُرم را از پگاه *** جو رها کردم، کم از اَخراجِ کاه‌!»
گفت: «تا اکنون چه می‌گردیم پس؟! *** هوشِ تو کو؟! نیست اندر خانه کس‌؟!
طَبلِ اِفلاسم به چرخِ سابِعه *** رفت و تو نشنیده‌ای این واقعه؟!»
----------
گوش تو پُر بوده است از طمْعِ خام *** پس طَمَع کر می‌کند، کور، ای غلام‌¹
تا کلوخ و سنگ بشنید این بیان *** «مُفلِس است این مُفلِس است این قَلتَبان»
تا به شب گفتند و در صاحب شتر *** بر نزَد، کاو از طمَع پُر بود پُر
هست بر سَمْع و بَصَر مُهرِ خدا *** در حُجُب بس صورت است و بس صدا
آنچه او خواهد، رسانَد آن به چشم *** از جمال و از کمال و از کَرَشم
و‌آنچه‌ او خواهد، رسانَد آن به گوش *** از سَماع و از بشارت وز خُروش
کَونْ پُرچارَه‌ست و هیچَت چاره نی *** تا که نگْشاید خدایت روزَنی‌²
‌‌گر‌چه هستی تو کُنونْ غافل از آن *** وقتِ حاجتْ حق کند آن را عیان
گفت پیغمبر که: «یزدانِ مجید *** از پیِ هر دردْ درمان آفرید
لیک ز‌آن درمان نبینی رنگ و بو *** بهرِ دردِ خویشْ بی‌فرمانِ او»³
🔹 گرچه درمان جویی و گویی به جان: *** «کای خدا درمانِ کار من رسان!»⁴
چشم را -ای چاره‌جو- در لا مکان *** هین بِنِه چون چشمِ کُشته، سویِ جان‌⁵
این جهان از بی‌جهت پیدا شدَه‌ست *** کُه ز بی‌جایی، جهان را جا شدَه‌ست
باز‌گرد از هستْ سویِ نیستی *** گر تو از جانْ طالبِ مولی‌ستی⁶
1. إحياء العلوم، جلد 3، صفحه 28؛ «قال رسول اللٰه صلّى اللٰه عليه و آله: "حبُّك الشى‌ءَ [للشّى‌ء] يُعمى‌ و يُصِمّ‌؛»
2. این بیت در مثنوی میرخانی چهار بیت پایین‌تر آمده بود که مطابق نسخۀ قونیه و... به اینجا منتقل گشت.
3. رسول اکرم صلی اللٰه علیه و آله و سلم: «لکل داء دواء فإذا اصیب الدواء الداء برئ بإذن الله؛»
4. الحاقی از نسخۀ ناسخه.
5. اصلاح‌شده براساس نسخۀ قونیه. میرخانی: گشته.
6. نسخۀ قونیه:
  ... *** طالب رَبّیّ و رَبّانیستی.