Name: مثنوی معنوی - دفتر دوم- براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر دوم

43

بانگ می‌دارد که: «هی -ای کاروان- *** سوی من آیید‌، نَک نام و نشان!»¹
نام هر یک می‌بَرد غول: «ای فلان» *** تا کُند آن خواجه را از آفِلان
چون رسد آنجا، ببیند گرگ و شیر *** عمرْ ضایع، راهْ دور و روزْ دیر
چه بوَد آن بانگِ غول؟ آخِر بگو *** «مال خواهم، جاه خواهم و آبرو»
از درون خویش این آوازها *** منع کن تا کشف گردد رازها
ذکرِ حق کن، بانگِ غولان را بسوز *** چشمِ نرگس را از این کرکس بدوز²
صبحِ صادق را ز کاذِب وا شناس *** رنگِ مِی را باز دان از رنگِ کاس
تا بوَد کز دیدگانِ هفت رنگ *** دیده‌ای پیدا کند صبر و درنگ
رنگ‌ها بینی بجز این رنگ‌ها *** گوهران بینی به‌جای سنگ‌ها
گوهر چه؟ بلکه دریایی شوی *** آفتابِ چرخ پیمایی شوی
کار کن، در کارگه باشد نهان *** تو برو در کارگه بینَش عیان
کار چون بر کارکن پرده تنید *** خارجِ آن کار نتْوانیش دید³
کارگه چون جایِ باشِ عامل است *** آن‌که بیرون جُست از وی، غافل است
پس در آ در کارگه، یعنی عدم *** تا ببینی صُنع و صانع را به هم
کارگه چون جای روشن‌دیده‌گی‌ست *** پس برونِ کارگهْ پوشیدگی‌ست
ر‌و به هستی داشت فرعونِ عَنود *** لاجَرم از کارگاهش کور بود
لاجَرم می‌خواست تبدیلِ قَدَر *** تا قضا را باز‌گردانَد ز در
خود قضا بر سِبلتِ آن حیله‌مند *** زیرِ لب می‌کرد هر دم ریشخند
صد هزاران طفل کشت او بی‌گناه *** تا بگردد حکم و تقدیرِ اِلٰه
تا که موسیّ نَبی نایَد برون *** کرد بر گردن هزاران ظلم و خون
این همه خون کرد و موسیٰ زاده شد *** وز برای قَهرِ او آماده شد
گر بدیدی کارگاهِ لا یَزال *** دست و پایش خشک گشتی زِ احتیال
اندرونِ خانه‌اش موسیٰ مُعاف *** وز برون می‌کُشت طفلان از گَزاف‌⁴
همچو صاحب نفْس کاو تن پرورَد *** بر دگر کس ظنّ حِقدی می‌برد
1. نسخۀ قونیه: راه و نشان.
2. اصلاح‌شده براساس نسخۀ قونیه و... . میرخانی: پاکْ غولان را بسوز.
3. مخزن الاسرار:
  ... *** کارکُن در کارگَه باشد پدید.
4. نسخۀ قونیه: طفلان را گزاف.