Name: مثنوی معنوی - دفتر دوم- براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر دوم

77

زنده شد کُشته ز زخمِ دُمّ گاو *** همچو مِس از کیمیا شد زرّ ساو
کشته برجَست و بگفت اسرار را *** وا نمود آن زمرۀ خون‌خوار را
گفت روشن: «کاین جماعت کُشته‌اند *** تخمِ این آشوبْ ایشان کِشته‌اند»¹
چون‌که ‌کُشته گردد این جسمِ گران *** زنده گردد هستیِ اسرار‌دان
جانِ او بیند بهشت و نار را *** باز‌داند جملۀ اسرار را
وا نماید خونیانِ دیو را *** وا نماید دامِ خُدعه و ریوْ را²
گاو‌کشتن هست از شرطِ طریق *** تا شود از زخمِ دُمّش جانْ مُفیق
گاوِ نفسِ خویش را زوتر بکُش *** تا شود روحِ خَفی زنده به هُش³
🔹 این سخن را مقطع و پایان مجو *** حالِ ذوالنّون با مریدان بازگو
رجوع‌کردن به حکایت ذوالنّون با مریدان
چون رسیدند آن نفر نزدیکِ او *** بانگ بر زد: «هی کیانید؟ اِتَّقوا!»
با ادب گفتند: «ما از دوستان *** بهرِ پرسش آمدیم اینجا به جان
چونی ای دریای عقلِ ذو فُنون؟ *** این چه بُهتان است بر عقلت جُنون؟!
دودِ گُلخَن کی رسد در آفتاب؟! *** چون شود عَنقا شکسته از غُراب؟!
وا مگیر از ما، بیان کن این سخُن *** ما مُحبّانیم، با ما این مکُن
مر مُحبّان را نشاید دور کرد *** یا به روپوش و دغلْ مغرور کرد⁴
🔹 *** راز را اندر میان نِهْ با مُحبّای که بحرِ علم و عقلی، استَجِب
راز را اندر میان آور شَها *** رو مکُن در ابرِ پنهانی، مَها!
ما مُحبّ صادق و دل‌خسته‌ایم *** در دو عالَم دل به تو در‌بسته‌ایم
🔹 *** راز را از دوستانْ پنهان مکندر میان نِهْ راز و قصد جان مکن»
🔹 چون‌که ‌ذوالنّون این سخن ز‌یشان شنید *** جز طریقِ امتحانْ مَخلَص ندید
فحش آغازید و دشنام از گزاف *** گفت او دیوانگانه زیّ و قاف
بر‌جهید و سنگْ پرّان کرد و چوب *** جُملگان بُگریختند از بیمِ کوب
1. نسخۀ قونیه:
  ... *** کاین زمان در خصمی‌ام آشفته‌اند.
2. اصلاح‌شده براساس نسخۀ قونیه. میرخانی: دام و خدعه‌یْ ریو را.
3. نسخۀ قونیه: زنده و بِهُش.
4. مثنوی شریف: یا به روپوش و دغلْ مهجور کرد.