Name: مثنوی معنوی - دفتر دوم- براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر دوم

83

برقْ خندد، بر که می‌خندد؟ بگو *** بر کسی که دل نهد بر نورِ او
نورهای برق بُبریده‌پی است *** آن چو «لا شرقیّ و لا غربیّ» کی است؟!
برق را خود ﴿یَخطَفُ الأبصار﴾ دان *** نورِ باقی را همه انصار دان¹
بر کفِ دریا فَرَس را راندن *** نامه را در نورِ برقی خواندن
از حریصیّ، عاقبت نادیدن است *** بر دل و بر عقلِ خود خندیدن است
عاقبت‌بین است عقل از خاصیَت *** نفْس باشد کاو نبیند عاقبت
عقل کاو مغلوبِ نفْس، او نفْس شد *** مشتری ماتِ زُحَل شد، نَحس شد
هم در این نَحسیّ بگردان این نظر *** در کسی که کرد نَحسَت در‌نگر
آن نظر که بنْگرد این جزر و مدّ *** او ز نَحسی سویِ سعدی نَقْب زد
ز‌آن همی‌گردانَدت حالی به حال *** ضد به ضد پیدا کُنان در انتقال
🔹 تا که از عُسری نبینی خوف‌ها *** کی ز یُسری بازیابی لطف‌ها؟!
تا که خوفت زاید از ﴿ذاتَ الشِّمال﴾ *** لذّتِ ﴿ذاتَ الیَمین﴾ یُرجی الرِّجال
تا دو پَر باشی، که مرغِ یک پَره *** عاجز آید از پریدنْ یکسره
🔹 هین گذر از مَیمَنه وز مَیسَره *** در سرای سابِقان، آن یکسره²
یا رها کن تا نیایم در کلام *** یا بده دستور تا گویم تمام
ور نه این خواهی نه آن، فرمانْ تو را ست *** کس چه داند مر تو را مقصد کجاست؟!
جانِ ابراهیم باید تا به نور *** بیند اندر نارْ فردوس و قُصور
پایه پایه بر روَد بر ماه و خَور *** تا نماند همچو حلقه بندِ در
چون خلیل از آسمانِ هفتمین *** بُگذرد که ﴿لا اُحِبُّ الْآفِلین﴾
این جهانِ تنْ غلط انداز شد *** جز مر آن را کاو ز شهوتْ باز شد
تتمّۀ قصّۀ حاسدان بر غلامِ سلطان، و حقیقت آن
قصّۀ شاه و امیران و حسد *** بر غلامِ خاص و سلطانِ خِرد³
دور مانْد از جَرّ جَرّارِ کلام *** باز باید گشت و کرد آن را تمام
----------
1. اصلاح‌شده براساس نسخۀ مِلکی نیکلسون، میرخانی: برقْ خود را... أبصار دان. نسخۀ قونیه:
  برق را خو ﴿یَخطَفُ الأبصار﴾ دان *** نور باقی را همه أنصار دان.
2. الحاقی از مثنوی شریف.
3. علاءالدوله:‌ سلطان ابد.