Name: مثنوی معنوی - دفتر سوم- براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر سوم

19

زین کمینْ بی‌صبر و حَزمی کس نجَست *** حَزم را خود صبر باشد پا و دست
صبر کن از خورْد کاین زَهرین‌گیاست *** حَزم‌کردنْ زور و نورِ اولیاست¹
کاه باشد که به هر بادی جهَد *** کوه کی مر باد را وزنی نهد؟!
هر طرف غولی همی‌خوانَد تو را: *** «کِای برادر، راه خواهی؟ هین بیا!
رهنمایم، همرهت باشم رفیق *** من قلاووزم در این راهِ دقیق»²
نی قلاووز است و نی ره داند او *** یوسُفا! کم رو سوی این گرگ‌خو
حَزم آن باشد که نفْریبد تو را *** چرب و نوشِ دام‌های این سرا
که نه چربی دارد و نه نوشِ او *** سِحر خوانَد، می‌دمد در گوشِ او
که: «بیا مهمان ما ای روشنی *** خانه آنِ توست و تو آنِ منی»
حَزم آن باشد که گویی: «تُخمه‌ام *** یا سَقیم و خستۀ این دَخمه‌ام³
یا سَرم درد است و دردِسر ببَر *** یا مرا خواندَه‌ست آن خالو پِسر»
ز‌آنکه یک نوشَت دهد با نیش‌ها *** که بکارَد در تو نیشش ریش‌ها⁴
زر اگر پنجاه یا شصتت دهد *** ماهیا، او گوشت در شَستت دهد⁵
گر دهد، خود کی دهد آن پُر‌حِیَل؟! *** جُوزِ پوسیدَه‌ست و گفتارِ دَغَل
ژَغژَغِ آن، عقل و مغزت را بَرَد *** صد هزاران عقل را یک نشْمرد⁶
یارِ تو خورجینِ توست و کیسه‌ات *** گر تو رامینی، مجو جز ویسه‌ات
ویسه و معشوقِ تو هم ذاتِ توست *** وین بُرونی‌ها همه آفاتِ توست
حَزم آن باشد که چون دعوت کنند *** تو نگویی: «مست و خواهانِ مَنند»
دعوتِ ایشان صَفیرِ مرغْ دان *** که کُنَد صیّاد در مَکمَنْ نهان
مرغِ مرده پیش بنْهاده که این *** می‌کُند آواز و فریاد و أنین⁷
1. . نسخۀ قونیه: حَزم کن از.
2. . قَلاووز: پیشوا.
3. . تُخمه: بیمار از بسیار‌خوردن.
4. . نسخۀ قونیه: نوشش ریش‌ها.
  ریش: زخم.
5. . شَست: دام.
6. . ژَغژَغ: صدای به‌هم خوردن دندان‌ها.
7. . أنین: ناله.