Name: مثنوی معنوی - دفتر سوم- براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر سوم

26

باقی قصۀ اهلِ سَبا
آن سبا زَ اهلِ صِبیٰ بودند و خام *** کارشان کُفرانِ نعمت با کِرام¹
باشد آن کفرانِ نعمت در مثال *** که کُنی با مُحسنِ خود تو جِدال
که: «نمی‌باید مرا این نیکوی *** من به رنجم زین، چه رنجم می‌شوی؟!²
لطف کن این نیکویی را دور کن *** من نخواهم چشم، زودم کور کن!»
پس سَبا گفتند: «باعِد بَینَنا *** شَینُنا خَیرٌ لَنا، خُذ زَینَنا³
ما نمی‌خواهیم این ایوان و باغ *** نی زنانِ خوب و نی امن و فراغ⁴
شهر‌ها نزدیک همدیگر بَد است *** آن بیابان است خوش، کآنجا دَد است»
----------
یَطلُبُ الإنسانُ فی الصَّیفِ الشِّتا *** فَإذا جاءَ الشِّتاء أنکَرَ ذا⁵
فَهْوَ لا یَرضیٰ بِحالٍ أبَدا *** لا بِضیقٍ، لا بِعَیشٍ رَغَداً⁶
﴿قُتِلَ الإنسانُ ما أکفَرَهُ﴾ *** کُلَّما نالَ هُدیً أنکَرَهُ⁷
نفسْ زین سان است، ز‌آن شد کُشتَنی *** ﴿اُقتُلوا أنفُسَکُم﴾ گفت آن سَنیّ⁸
خارِ سه سوی است، هر سو کِش نَهی *** در خلد، از زخمِ او تو کی رهی؟!
آتشِ ترکِ هویٰ در خارْ زن *** دست اندر یارِ نیکوکارْ زن
----------
چون ز حدّ بردند اصحابِ سَبا *** که: «به‌پیشِ ما وبا بِه از صبا»
ناصِحانْشان در نصیحت آمدند *** از فُسوق و کفرْ مانع می‌شدند
قصدِ خونِ ناصحان می‌داشتند *** تخمِ فسق و کافری می‌کاشتند
----------
1. . صِبیٰ: کودکی.
2. . اصلاح‌شده براساس نسخۀ قونیه. میرخانی: چه رنجه می‌شوی.
3. . سوره سبا آیه 19.
  باعِد بینَنا...: میان (منازل) ما فاصله و دوری افکن و زشتی‌های ما برای ما بهتر است و زینت‌های ما را از ما بگیر.
4. . اصلاح‌شده براساس نسخۀ قونیه. میرخانی: زمان خوب.
5. . انسان در تابستان، خواهان زمستان است ولی چون زمستان فرا می‌رسد از خواستۀ خود برمی‌گردد.
6. . او هرگز در هیچ وضعیتی راضی و خرسند نیست نه به سختی و نه به رفاه در زندگی.
7. . سوره عبس آیه 17.
  مرگ بر انسان که چقدر کفران و ناسپاسی می‌کند، هرگاه به هدایتی رسد آن‌را منکَر و بد می‌انگارد.
8. . سوره البقره آیه 54؛ «خویشتن را بکُشید!»