Name: مثنوی معنوی - دفتر سوم- براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر سوم

31

حملۀ دیگر، تو خاکی پیشه گیر *** تا کُنم بر جمله میرانَت امیر¹
آب از بالا به پستی در‌شود *** آنگَه از پستی به بالا بر‌رود
گندم از بالا به زیرِ خاک شد *** بعد از آن، آن خوشۀ چالاک شد
دانۀ هر میوه آمد در زمین *** بعد از آن سر‌ها بر‌آورْد از دَفین
اصلِ نعمت‌ها ز گردون تا به خاک *** زیر آمد، شد غذای جانِ پاک
از تواضع چون ز گردون شد به زیر *** گشت جزوِ آدمی، حَی دلیر
پس صفاتِ آدمی شد آن جماد *** بر فرازِ عرشْ پَرّان گشت شاد
کز جهانِ زنده زَ اوّل آمدیم *** باز از پستی سوی بالا شدیم
جمله اَجزا در تحرّک، در سکون *** ناطِقان: «کِانّا إلَیهِ راجِعون»²
ذکر و تسبیحاتِ اجزای نهان *** غُلغُلی افکند اندر آسمان
چون قضا آهنگِ نیرنجات کرد *** روستایی شهری‌ای را مات کرد³
با هزاران حَزم، خواجه مات شد *** ز‌آن سفر در معرضِ آفات شد
اعتمادش بر ثُباتِ خویش بود *** گر‌چه کُه بُد، نیم‌سِیلش در رُبود
چون قضا بیرون کند از چرخْ سر *** عاقلان گردند جمله کور و کر
ماهیان افتند از دریا برون *** دام گیرد مرغِ پرّان را زَبون
تا پَریّ و دیو در شیشه شود *** بلکه هاروتی به بابِل در روَد
جز کسی کاندر قضای حق گریخت *** خونِ او را هیچ تَربیعی نریخت
غیرِ آنکه در گریزی در قضا *** هیچ حیله ندْهدت از وی رها‌ها
قصّۀ اصحاب ضَروان و حیلت‌کردنِ ایشان تا بی‌زحمتِ فقیران، باغ‌ها را قِطاف کُنند
قصّۀ اصحابِ ضَروان خوانده‌ای *** پس چرا در حیله‌جویی مانده‌ای
حیله می‌کردند کژدم‌نیشْ چند *** که بُرَند از روزی درویشْ چند
شب همه شب می‌سِگالیدند مکر *** رویْ در رو کرده چندین عَمْرو و بَکر
خُفیه می‌گفتند سِرّ‌ها آن بَدان *** تا نباید که خدا دریابد آن
----------
1. . حملۀ دیگر: بار دیگر.
2. . سوره البقره آیه 156؛ «... ما به سوی او بازخواهیم گشت!»
3. . نیرنجات: سِحر و نیرنگ‌ها.