افزودن به لیست علاقه مندی
مثنوی معنوی - دفتر سوم
براساس تصحیح سید حسن میرخانی
0
دفتر سوم از کتاب شریف «مثنوی معنوی» از آثار نفیس و گرانسنگ مولانا جلالالدین محمد رومی بلخی است که با تصحیحی بر متن مصحَّح مرحوم سیدحسن میرخانی، به ساحت طالبان علم و معرفت تقدیم میگردد. برخی از مهمترین موضوعات مندرج در این دفتر: - غیرت خداوند نسبت به اولیای الهی. - تقدّم توفیق الهی بر اعمال صالح بندگان. - عشق مُحِب، تمامی آثار محبوب را. - ترجیح علم و یقین بر ظن. - صبر اولیا بر قضای الهی و درخواست نکردن رفع آن. - جبر و تفویض. - فلسفۀ بلاها. - فلسفۀ دوریگزیدن انبیا از خلائق.
مرتب سازی:
نتیجه
مثنوی معنوی - دفتر سوم
34تیرها پرّان، کمانْ پنهان و غیب *** بر جوانی میرسد صد تیرِ شیْب1 گام در صحرای دل باید نهاد *** زآنکه در صحرای گِل نبوَد گشاد ایمنآباد است دل، ای مردمان *** حِصنِ محکم، موضعِ امن و امان گلشنِ خرّم به کامِ دوستان *** چشمهها و گلسِتان در گلسِتان2 عُج إلَی الْقَلبِ و سِر یا ساریَة *** فیهِ أشجارٌ و عَینٌ جاریَة3 دِه مرو، دِهْ مرد را احمق کند *** عقل را بینور و بیرونق کند 🔹 خواجه پندارد که روزی، دِه دهد *** این نمیداند که روزیدِه دهد قولِ پیغمبر شنو ای مجتبیٰ *** گورِ عقل آمد وَطَن در روستا4 هر که روزی باشد اندر روستا *** تا به ماهی عقلِ او ناید به جا تا به ماهی احمقی با او بوَد *** از حَشیشِ دِه جز اینها چه دْرَوَد؟! وآن که ماهی باشد اندر روستا *** روزگاری باشدش جهل و عَمیٰ دِه چه باشد؟ شیخِ واصل ناشده *** دست در تقلید و در حجّت زده پیشِ شهرِ عقلِ کلّی این حواس *** چون خرانِ چشمبسته در خَرْآس این رها کن، صورتِ افسانه گیر *** هِل تو دُردانه، تو گندمدانه گیر گر به دُرْ رَه نیست، هین، بُرّ سِتان *** گر بِدان سو نیست رَه، این سو بِران ظاهرش گیر، ار چه ظاهر کژ بوَد *** عاقبتْ ظاهر سوی باطن روَد اوّلِ هر آدمی خودْ صورت است *** بعد از آنْ جان، کاو جمالِ سیرت است اوّلِ هر میوه جز صورت کی است؟! *** بعد از آن، لذّت که معنای وی است اوّلاً خرگاه سازند و خَرَند *** تُرک را زآن پس به مهمان آورند صورتت خرگاه دان، مَعنیتُرک *** معنیات مَلّاح دان، صورتْ چو فُلک بهرِ حق این را رها کن یک نفَس *** تا خرِ خواجه بجنبانَد جَرَس - . نسخۀ قونیه: پنهان ز غیب.
- . این بیت با بیت بالا در نسخۀ قونیه با هم اینگونه آمده است:
ایمنآباد است دل ای دوستان *** چشمهها و گلسِتان در گلسِتان. - . بهسوی قلب خود توجه کن و بهسمت دل سیر و حرکت نما که در آن درختان سرسبز و چشمهای درجریان است.
- . اصلاحشده براساس نسخۀ قونیه. میرخانی: کورْ عقل آمد.در اینباره چند حدیث منسوب به نبی اکرم صلّی اللٰه علیه و آله و سلّم را ذکر میکنند: «التوطُّنُ بِالقُریٰ قبرٌ للنُّهیٰ؛ سکنیٰگزیدن در روستاها قبری است برای عقلها.» ولی برای آن مستندی نیافتیم. و نیز: «لا تسکن الکُفور، ساکنُ الکُفورِ کساکنِ القبور؛ در روستاهای دوردست مسکن نگزین زیرا ساکنان آنها بمانند ساکنان قبرها هستند.» (الجامع الصغیر للسیوطی ج 2 ص 737).